Mirte upptäcker Sverige

Thuis

2011-09-25T16:28:00.002+02:00

We zijn weer in Nederland. Ik sluit dit blog hiermee voorlopig af. Ben even klaar met het ontdekken van Zweden. Ik laat het wel online staan, omdat ik denk dat het interessant kan zijn voor Nederlanders die van plan zijn naar Zweden te emigreren.

Gelukkig liggen er nieuwe avonturen in het verschiet! Als je op de hoogte wilt blijven van mijn belevenissen in West-Afrika de komende maanden raad ik je aan mijn nieuwe weblog in de gaten te houden: Trois mois en Afrique.

Afscheid

2011-09-13T13:51:00.002+02:00

Nog twee nachtjes in ons huis, nog drie nachtjes in Zweden, en dan zijn we weer in Nederland.

Ik wil nu ook wel graag weg. Het hele proces van afscheid nemen was nogal lang, dus ik heb er een beetje genoeg van. We wisten al ongeveer een half jaar dat we terug zouden, dus ik heb afscheid nemen erg bewust kunnen beleven.

Wat ik het meest ga missen?
Behalve mijn collega's en nieuwe vrienden ga ik ook het land Zweden missen. De natuur die nooit ver weg is. Het uitzicht over de zee vanuit onze woonkamer. De gezellige, bijna naïeve kneuterigheid van de maatschappij. Dat iedereen erbij hoort. Zolang je de taal spreekt en meedoet met de Midzomer- en Kerstviering ben je één van hen. De sterke tradities en de hoogtijdagen ga ik ook missen; voor elke feestdag bestaat wel een voorgeschreven manier om het te vieren en een bijbehorend baksel.

Maar uiteindelijk wogen alle voordelen toch niet zwaar genoeg. Echt emigreren, voorgoed, was nooit de bedoeling. En het is ook nogal wat. Ik merk dat ik na drie jaar Zweden me al behoorlijk toerist voel in Nederland. Hoe langer je weg bent, hoe moeilijker het wordt om terug te keren. Ver van je vrienden en familie zitten is gewoon lastig. Maar wat uiteindelijk de doorslag gaf is toch dat het gewoon heel moeilijk is om echt te integreren. Wij hebben op de Zweedse arbeidsmarkt gewoon niet dezelfde kansen, connecties en uitgangspositie als de Zweden. Natuurlijk zouden we hier best carrières op kunnen bouwen, maar het is gewoon veel lastiger dan in Nederland.

Drie jaar in het buitenland wonen is een gaaf avontuur, emigreren is toch andere koek.

Laatsten

2011-08-16T10:15:00.003+02:00

De zomer loopt alweer op zijn eind in Zweden en het afscheid van mijn nieuwe thuisland nadert met rasse schreden. Over een maand verlaten we Zweden, na een driejarig avontuur.

Ik ben daardoor al een tijd bezig met laatste keren. Laatste keer naar mijn werk, laatste bezoek aan de skärgård, en heel veel laatsten die ik niet eens bewust meemaak omdat ik niet besef dat het de laatste keer is.

De zomer staat in het teken van afscheid nemen en dingen doen die we altijd nog een keer wilden doen. We zijn een week wezen zeilen rond Stockholm op een gehuurde zeilboot. Deze week bezoeken we Dalarna. Die typisch Zweedse provincie bezocht ik nog nooit in de zomer.

Remigreren is een bewuste keus, maar toch ga ik Zweden enorm missen.

Skärgård

2011-06-06T16:51:00.003+02:00

De zomer is aangebroken in Midden-Zweden. Het is al weken heerlijk zonnig weer en dit weekend waren de temperaturen voor het eerst ook ruim boven de 20 graden. Eindelijk begrijp ik weer waarom we zo ver van de stad zijn gaan wonen. Zodra ik vrij heb en buiten zit op het terras voor ons huis met uitzicht over de zee en de eilanden voelt het of ik vakantie heb.

We zijn er de laatste tijd veel op uit getrokken, de archipel (skärgård) in met Nederlandse en Zweedse vrienden, en ik kan niet genoeg benadrukken hoe gaaf de Zweedse oostkust is. Voor de kust van Stockholm, in de Oostzee, liggen honderden, duizenden kleinere en grotere eilandjes. Het is er zo vredig, zo mooi met al die rotsen en het water, het ruikt er heerlijk naar droge dennenbossen en soms een beetje naar zee. Verder naar het noorden en zuiden is het zo mogelijk nog beter, want dezelfde eilandjes, maar nog minder mensen. Ideaal voor zeilen en kajakken of gewoon voor over de rotsen klauteren en picknicken.

Zo'n luxe om dat vlak voor je deur te hebben.

Primeur

2011-05-16T18:28:00.002+02:00

Drie keer raden welke primeur ik vandaag gegeten heb!
Asperges?
Nee!
Aardbeien?
Nee!
Aardappels?
Nee!

Jonge dennennaalden (granskott). De dennenbomen zijn hier aan het uitlopen. Aan het uiteinden van de takken ontspruiten nu de jonge frisgroene nieuwe dennennaalden in mooie kleine bosjes. Ik had nooit bedacht dat je dat kan eten, maar Zweden zijn experts in bosdingen die je kan eten en een Zweedse collega had zijn tuin leeggeplukt en meegenomen, dus toen moest ik proeven. Dat viel niks tegen. Zurig, bijna citrusachtig en bossig. Goed in salades kan ik me indenken. Maar volgens mij snacken Zweden het vooral tijdens boswandelingen.

Bärlauch

2011-04-29T20:30:00.000+02:00

Het paasweekend was heerlijk. Mooie bruiloft inclusief gelukkig bruidspaar. Mijn melkwitte Zweedse winterhuid roodverbrand omdat ik er natuurlijk niet aan gedacht had zonnebrandcreme in te pakken. Nog drie dagen spierpijn in mijn kuiten gehad van het rondslenteren in en rond de Habsburgse paleizen.

De ontdekking van het weekend was echter bärlauch. Dit blijkt dé Oostenrijkse paasdelicatesse bij uitstek te zijn. En nog vegetarisch ook; best bijzonder in het land van de gigantische schnitzels. En laat ik niet vergeten te melden dat ik het superlekker vond!

Het duurde even voor ik ter plekke op mijn mobieltje tevoorschijn gegoogeld had wat het was, maar het blijkt daslook te zijn. Een kruid dat tussen april en mei in het bos groeit, sterk naar knoflook ruikt en subtiel naar knoflook smaakt. De Oostenrijksers maken er vaak soep van maar ik heb ook risotto met bärlauch en pasta met bärlauchpesto gezien.

In het park van slot Laxenburg kwamen we het vervolgens in overvloed tegen.

Pasen

2011-04-21T13:45:00.001+02:00

Aangezien Goede Vrijdag een feestdag is, heb ik vandaag al de halve dag vrij gekregen (niet vragen, zo werkt dat gewoon in Zweden). Ik kan dus fijn vroeg naar huis om spullen te pakken, want we gaan een weekend naar Wenen om een bruiloft bij te wonen (het is ongelofelijk hoeveel mensen van mijn generatie tegenwoordig trouwen, maar dat is een ander onderwerp dat misschien wel eens een eigen blog waard is).

Dus geen Zweeds Pasen voor mij. Geen paasheksen, geen gekleurde paasveren in struiken en bomen en vooral ook geen overdaad aan snoep. Want snoep (godis) is het voornaamste kenmerk van Zweeds Pasen. Kinderen (maar ook volwassenen) krijgen een groot ei gevuld met snoep voor Pasen. Volgens de lokale tandartsenbond eten de negen miljoen inwoners van Zweden rond Pasen gezamenlijk zo'n 6000 ton snoep (!!!).

Zweden eten sowieso ongelofelijke hoeveelheden snoep. Elke zaterdag is het bijvoorbeeld heel gebruikelijk dat kinderen snoep krijgen. Wederom volgens de Zweedse tandartsen eet het Zweedse volk elk jaar zo'n 153 miljoen kilo snoep. Dat is gemiddeld 17 kilo per persoon. Behoorlijk ongelofelijk. Ik denk dat ik misschien net aan 1 kilo kom. En dan moet ik zeggen dat de hoeveelheid snoep die ik eet exponentieel toegenomen is sinds ik in Zweden woon. Gewoon omdat het veel beschikbaarder is (in de supermarkt) en iedereen het steeds eet (bijvoorbeeld op kantoor).

Glad Påsk!

Lunch

2011-04-09T16:14:00.000+02:00

In Nederland is lunch twee boterhammen met kaas en als je mazzel hebt soep of wat salade. Een Zweed heeft echter niet echt gegeten als hij niet iets warms gehad heeft. Vorige maand was het hele kantoor op studiebezoek bij het zusterkantoor in Oslo. De Noren eten niet warm tussen de middag. Aanleiding voor mijn Zweedse collega's om al een week van te voren en nog een week na terugkeer te klagen over die idiote Noren en hun inferieure eetgewoonten.

Er bestaat in Stockholm dan ook een levendige markt met lunchrestaurantjes om alle Zweedse arbeiders van een warme maaltijd te voorzien. Mijn collega´s klagen ook hierover altijd steen en been. Aangezien ons kantoor niet zo centraal ligt is de keuze namelijk beperkt, maar er zijn toch altijd nog een stuk of 10 opties binnen 10 minuten lopen. Italiaans, Chinees, Sushi, twee meer traditionele Zweden, Indiaas, Thais. Voor ongeveer 7,5 euro krijg je er warm eten, iets te drinken en altijd knäckebröd met boter en een saladebar. De combinatie sushi met knäckebröd werkt altijd een beetje op mijn lachspieren, maar Zweden zijn, het moge duidelijk zijn, nogal traditioneel wat hun voedsel betreft en bij je lunch hoor je brood en boter te krijgen! En dan is er natuurlijk nog de supermarkt met een groot assortiment best aardige magnetronmaaltijden.

Voor wie geen tijd of geld of zin heeft om elke dag uit eten te gaan, is het mogelijk kliekjes mee te nemen van huis. In het keukentje in ons kantoor staan vijf magnetrons om al die matlådor met kliekjes op te warmen. Ik heb me inmiddels helemaal aangepast en heb mezelf aangeleerd om 's avonds wat extra te koken en dat in plastic bakjes te stoppen voor de lunch. In het begin nam ik nog wel eens gesmeerde boterhammen mee van thuis, maar dat is zo tegennatuurlijk voor de Zweden, dat ze er allemaal continu commentaar op moesten leveren. Dus daar ben ik maar mee opgehouden.

Paneer

2011-04-04T20:40:00.000+02:00

Ik was eigenlijk van plan over iets heel anders te schrijven, maar ik ben zo enthousiast over mijn zojuist zelfgemaakte Indiase kaas dat ik de wereld daar heel graag over wil vertellen. Wat wil namelijk het geval? Het is idioot makkelijk en snel om zelf paneer te maken!

Ik ben gek op Indiaas eten. Vegetarische opties in overvloed, alles is met saus, lekker kruidig en ze stoppen er vaak lekkere blokjes verse kaas in; paneer. Probleem met paneer is dat het slecht verkrijgbaar is in West-Europa. Probleem in Zweden is bovendien dat er een schrijnend gebrek is aan goede Indiase restaurants. Ik heb er een stuk of wat geprobeerd maar heb het inmiddels opgegeven. Ik raak elke keer zo teleurgesteld. Het eten is er niet duur, maar niet zo kruidig als ik het wil hebben en veel te zoet en alle groenten komen uit blik. Ik heb dus al maanden een ongezond tekort aan Indiaas voedsel in mijn dieet.

Hoe dan ook. Gister had ik een Perzisch rijstgerecht gemaakt met rijst, groene linzen, rozijnen, boter en saffraan. Terwijl ik het zat te eten bedacht ik me dat het heel lekker zou zijn met paneer erbij. Er was nog veel over, dus ik vandaag in de supermarkt weer vergeefs naar paneer gezocht voor erbij. Tot we bedachten dat je het ook zelf kan maken.

Thuis het recept tevoorschijn gehaald (uit Madhur Jaffrey's vegetarische gerechten) en aan de slag gegaan. Ik kan niet genoeg benadrukken hoe idioot makkelijk het ging en hoe ongelofelijk ik onder de indruk was van het resultaat.

Recept:
Breng 2 liter volle melk aan de kook. Voeg 4 el citroensap toe. Eventueel een beetje extra als de melk nog niet gaat schiften. Roer een beetje en wacht tot de melk goed geschift is. Giet het mengsel door een vergiet met een schone theedoek erin. Laat een paar minuten uitlekken. Roer er eventueel een paar eetlepels kruiden door. Neem de theedoek uit het vergiet en draai hem op zodat je nog meer vocht uit de kaas drukt. Leg de kaas in de theedoek in de gootsteen tussen twee snijplanken, eventueel verzwaard (bijvoorbeeld met een zware pan of zoiets op de bovenste snijplank). Laat nog 5 minuten uitlekken. Klaar!

Vervolgens kan je het in blokjes snijden en door je Palak Paneer (hilarisch how-to-filmpje hier) roeren of bijvoorbeeld in plakjes snijden en bakken. Op voor je er een foto voor op je blog van kan maken...

Lynx

2011-03-23T20:47:00.003+01:00

Zie de website van deze Zweedse jachtfantast voor meer heerlijke foto's

Vorig jaar wond ik me al enorm op over de wolvenjacht in Zweden. Onlangs ontdekte ik dat ook de lynx in Zweden ijverig bejaagd wordt. Daar ben ik zo mogelijk nog veel bozer over.

Ik kan ergens nog begrijpen dat mensen zich onveilig voelen als hun huis in het territorium van een roedel wolven ligt. De angst voor wolven is diepgeworteld in onze cultuur (denk bijvoorbeeld Roodkapje, de drie biggetjes en andere folklore van Grimm) en een groep hongerige wolven ís ook potentieel gevaarlijk voor de mens of toch in elk geval voor zijn vee.

Maar de lynx is zo schuw dat je als mens heel erg veel mazzel moet hebben om er überhaupt ooit een te zien te krijgen. Laat staan dat zo'n grote kat je aanvalt. En ze eten voornamelijk reetjes, hazen en grote vogels. Oftewel, daar heeft de mens ook behoorlijk weinig last van.

En toch is er van hoger hand besloten dat er dit jaar weer tientallen af te schieten in Zweden. Om het bestand op peil te houden. Terwijl eigenlijk niemand echt weet hoeveel lynxen er eigenlijk zijn. Juist omdat ze zo schuw zijn is het heel lastig om ze fatsoenlijk te tellen. Men zoekt sporen en uitwerpselen en probeert daaruit te extrapoleren hoeveel dieren dat ongeveer zijn. De jachtlobby is nogal sterk in Zweden.

Wat mij betreft zou de Europese Unie een stokje moeten steken voor deze onzin. De natuur die de Zweden op deze manier verkwanselen is niet alleen van hun. De Scandinavische wildernis is een van de laatste echte ongerepte natuurgebieden van Europa, daar moeten we zuinig op zijn. Inclusief zeldzame dieren.

Palme

2011-02-27T17:49:00.004+01:00

Olof Palme, WikiCommons

Morgen is het precies 25 jaar geleden dat de Zweedse sociaal-demokratische staatsman Olof Palme in Stockholm vermoord werd. Drie agenten werken na al die jaren nog steeds aan het moordonderzoek, er komen nog dagelijks tips binnen en zo'n 130 mensen hebben de moord inmiddels bekend, maar de politie is helaas nog geen stap dichter bij een oplossing van de zaak. Wat het natuurlijk extra lastig maakt is dat steeds meer verdachten en getuigen overlijden.

Vele theorieën hebben de ronde gedaan. De PKK zou erachter gezeten hebben, extreem-rechts, het Zuid-Afrikaanse apartheidsregime, een drugsverslaafde Zweed werd lange tijd als hoofdverdachte gezien, er was zelfs een "Dutch-connection"; Nederlandse journalisten koppelden een aantal moorden in Nederland en Duitsland aan de Palmemoord, maar uiteindelijk liepen alle sporen dood.

Waarom houdt deze moord de wereld en vooral de Zweden nog steeds zo bezig?
De moord op Palme was een nationaal trauma voor de Zweden. Het was de eerste politieke moord in de moderne geschiedenis van het land. Daarbij was Palme een controversieel politicus; gehaat door tegenstanders maar bovenal ook zeer geliefd door een groot deel van het volk.

Palmes grote passie lag bij de buitenlandse politiek. Onvermoeibaar mengde hij zich in de Koude Oorlog en streed hij voor een beter leven voor mensen in de Derde Wereld. Hij protesteerde tegen de Vietnam-oorlog, tegen apartheid en ijverde voor ontwapening. De stempel die hij op de binnenlandse politiek wist te drukken was echter groter.

Uiteraard onder invloed van de tijdgeest, veranderde Zweden onder Palmes leiding van het klein-burgerlijke land dat het in de jaren '50 was, in de socialistische heilstaat waar Zweden internationaal beroemd mee werd. De fundamenten voor de "derde weg" van Zweden werden onder Palme gelegd. De politiek die door veel Zweden nog steeds als oer-Zweeds gezien wordt is Palmes politiek. Een groot politicus, wiens spectaculaire dood garandeerde dat hij voorlopig niet vergeten wordt.

Langlaufen

2011-02-22T08:50:00.000+01:00

Eind februari maar het is nog steeds heel erg winter in Zweden. Op mijn werk verdwijnen steeds meer collega's naar Zuidoost-Azië en andere warmere oorden, maar ik houd dapper vol.

Afgelopen weekend heb ik zelfs mijn best gedaan extra te genieten van de Zweedse winter door me er midden in te storten. Ik was langlaufen bij Harsa, in Hälsingland, zo'n 300 km ten noorden van Stockholm.

Het was mijn eerste keer dus ik was bijzonder trots en tevreden dat ik de eerste dag 7,5 en de tweede dag 10 km heb afgelegd. Ik was van te voren nogal nerveus; het ziet er inspannend en moeilijk uit op TV. Maar het viel enorm mee. Qua inspanning houdt het het midden tussen hardlopen en wandelen. De sneeuw was los en niet te ijzig. Mijn techniek kan vast nog enorm verbeterd, maar ik kwam zonder grote moeilijkheden behoorlijk vooruit.

Bovenal was het een ontzettend leuke manier om het Zweedse winterlandschap te ervaren. Je hebt het niet koud en kan toch buiten zijn in de zon. Ik had zelfs een beetje kleur in mijn gezicht na afloop! En heel veel spierpijn...

Robyn

2011-02-01T13:45:00.001+01:00

Zwedens meest populaire artiest van dit moment? Robyn!
Als een soort Zweedse Madonna gaat ze al een tijdje mee, heeft ze zichzelf keer op keer opnieuw uitgevonden en gaat ze met haar tijd mee. Het afgelopen jaar bracht ze maar liefst drie albums uit en scoorde vele hits. Ze heeft afgelopen week juist een hele rits aan Zweedse muziekprijzen gewonnen in zowat alle categoriën. Zowel 's lands grootste jaarlijkse muziekprijzen, de Grammis, als muziekprijzen van de Zweedse radio P3 wist ze afgelopen week in de wacht te slepen.

In Nederland kennen we haar nog van een paar hitjes eind jaren '90, bijvoorbeeld Show me love uit 1998. Gelukkig kan ik wel stellen dat het een stuk beter is geworden sindsdien...

Robyn is tegenwoordig lekkere elektronische popmuziek en bovendien een onwijs stoere onafhankelijke vrouw die de tijdgeest goed aanvoelt en bovendien precies weet wat ze wil. Ik snap niet dat ze niet populairder is in Nederland! De Belgen kunnen haar schijnbaar wel waarderen.

Kunduz

2011-01-29T15:45:00.003+01:00

Nou, nou, mijn partij domineert de Nederlandse nieuwsberichten. Dankzij GroenLinks heeft Rutte toch een meerderheid voor een Nederlandse politiemissie in Afghanistan bij elkaar weten te krijgen. Gister en vandaag lijkt de burgeroorlog binnen de partij echter compleet. Het ene na het andere boze blog verschijnt op de Planeet en allerlei (zogenaamde) GroenLinksprominenten mogen in de media hun misnoegen uiten en/of uitleggen wat er aan de hand is in de partij.

GroenLinks heeft met zijn pacifistische wortels een moeizame relatie met militair ingrijpen. In 2001 bracht Afghanistan de partij ook al in een lastig parket toen de Tweede Kamerfractie de oorlog daar eerst een soort van steunde en later toch weer afwees. De ophef die nu binnen de partij ontstaan is en vooral de ongenuanceerde irrationele woede van sommige leden verbaast me echter toch.

Ik vind dat Jolande Sap en de Tweede Kamerfractie lof verdienen voor de zorgvuldige manier waarop ze tot hun standpunt gekomen zijn. Na ruggespraak met de partij legden ze een pakket eisen op tafel om de missie beter te maken. Alle eisen zijn door de regering ingewilligd en dat heeft de missie ook echt verbeterd en veel acceptabeler gemaakt. Wat Sap verweten kan worden is dat ze vervolgens niet opnieuw met de leden is gaan praten. Waarom zo'n haast? Waarom niet het congres afgewacht of desnoods de partijraad nogmaals bij elkaar geroepen dit weekend?

Ik word echter ontzettend boos van sommige leden die nu al zeggen dat Sap straks bloed aan haar handen heeft en die allerlei andere ongefundeerde beledigingen het web opslingeren. Natuurlijk kan je tegen deze missie zijn. Ik ben zelf ook niet direct enthousiast. De F16's en de Navo-vlag maken dat er toch een militaire component aan de missie zit. En hoe hard zijn de garanties die de regering zegt te kunnen bieden in een ingewikkelde oorlogssituatie als in Afghanistan? Maar GroenLinks heeft altijd gezegd het Afghaanse volk te willen steunen. Er staat duidelijk in het verkiezingsprogramma dat de partij wil dat Nederland meer bijdraagt aan het trainen van Afghaanse politie. Dan kun je niet zomaar ongenuanceerd "nee" zeggen tegen zo'n missie.

Ik ben zeer benieuwd hoe het congres volgende week gaat verlopen. Ik neem aan dat de gemoederen de komende week wel weer wat bedaren. En dat ook de wat genuanceerdere meningen meer naar voren zullen komen. Een motie van afkeuring lijkt me in elk geval nogal misplaatst en zal het niet halen.

Koning

2011-01-23T14:21:00.003+01:00

Het dalapaard mag dan bekender zijn in het buitenland als Zweeds symbool, de eland is het echte nationale dier van Zweden. De koning van het bos wordt hij ook wel vol eerbied genoemd. Verder geliefd bij jagers en gevreesd door automobilisten.

De eland is in essentie een soort groot onhandig paard met gewei. In Fulufjället hadden wij de eer kennis te maken met Helga en Hillbert en hun gezin, de tamme elanden van elandenboer Lars. 's Zomers leidt hij naar het schijnt busladingen vol Duitsers en Japanners langs de dieren, maar zo midden in de winter hadden wij het 65.000 m² grote park voor ons alleen.

Lars vertelde honderduit over zijn beesten en had snacks meegenomen om ze te lokken. Snacks voor een eland is hele grote berkentakken waar ze de jonge puntjes vanaf knabbelen. Ze naderden ons tot op een meter om zich tegoed te doen aan de droge takken.

Hillbert, de grote trots van Lars, is de grootste eland in gevangenschap. Zijn gewei heeft dit jaar maar liefst 23 punten. Elk jaar in de winter valt het gewei van afgelopen seizoen van Hillberts hoofd en in één zomer groeit hij een compleet nieuwe set. Elk jaar weer groter dan het vorige.

Elanden zijn schijnbaar kippig als een mol bij daglicht maar kunnen behoorlijk horen. Verder snap ik ook waarom wij deze grote beesten nog maar zo weinig gezien hebben; als ze stilzitten of staan in het bos zijn ze bijna niet te zien, zo goed gecamoufleerd zijn ze.

Killing

2011-01-18T13:55:00.000+01:00

Het was steeds zo vroeg donker in Mörkret dat we veel spelletjes gespeeld hebben en veel tv gekeken hebben. Dat leidde tot een nieuwe DVD ontdekking. Ik ben weer eens niet de snelste, want de serie is uit 2007 en ook in Nederland al een tijdje uit op DVD, maar ik wil het alsnog aan iedereen aanraden. Gaat dat zien: The Killing. Of eigenlijk: Forbrydelsen (de misdaad).

Een Deense televisieserie waarin in 20 afleveringen en 20 dagen de moord op de 19-jarige Nanna Birk Larsen opgelost wordt. Of althans, dat hoop ik, want ik ben pas bij aflevering 9. Een verslavend spannende serie. Goed plot, goed acteerwerk, oog voor allerlei maatschappelijke verschijnselen die komen kijken bij zoiets naars als de brute moord op een jong meisje. Inclusief politieke intriges en mediaspektakel, want de Kopenhaagse gemeentepolitiek blijkt er ook mee te maken te hebben.

Voor insiders ook leuk: er wordt aan de lopende band de draak gestoken met de Zweden. Je komt er precies achter wat de Denen eigenlijk vinden van hun grote broer. De politieagente die het onderzoek leidt, inspecteur Sarah Lund, heeft namelijk een Zweedse vriend en dat geeft veel mogelijkheden om lekker duidelijk te maken wat een rare jongens de Oosterburen toch zijn. Met hun bossen, hun sauna's, hun idiote gerechten en hun gekke namen.

Kijk ook hier voor meer recensies.

Mörkret

2011-01-16T18:50:00.003+01:00

Zwedens hoogste waterval, Njupeskär.

Driekoningen besloten we met Nederlandse vrienden te vieren in de Zweedse bergen in Mörkret, Dalarna. Mörkret betekent letterlijk: de duisternis. Mijn collega dacht dat ik het figuurlijk bedoelde. Als in: ik ga een weekend in de donkere Zweedse bossen diep in Dalarna zitten. Maar nee, zo heet het echt. Het is een dorp met een weg, een brug, een kruising, zeker 10 huizen, een bescheiden park met vakantiehuisjes en het is tevens de toegangspoort tot nationaalpark Fulufjället. Twee jaar geleden waren we er ook al en het beviel.

Het is er intens stil en leeg en heel Zweeds met veel sneeuw en dennenbossen. Vier dagen superlatieven. We wandelden door de sneeuw naar de hoogste waterval van Zweden. We bewonderden Hillbert, de grootste eland in gevangenschap. Maar bovenal was het de rustigste week die ik in tijden had. Heerlijk.

Van de zomer wil ik er zeker eens terug. Om het water van de waterval eindelijk ook eens te zien vallen. Om het über-Zweedse landschap eens zonder sneeuw te bekijken. Om in Nusnäs mijn eigen Dalahäst te scoren.

Femke

2010-12-20T12:43:00.004+01:00

Verkiezingsposter 2003

Het is al vaak gezegd de afgelopen dagen, maar ook ik ga Femke Halsema ontzettend missen in de Nederlandse politiek. Oprecht, onderbouwd, sympathiek en met humor. Er zijn helaas niet veel politici die het allemaal hebben.

Ergens halverwege de jaren '00 herinner ik me dat ik het helemaal met Femke gehad had. Ze denderde wat al teveel voor de troepen uit en vergat haar partij ook mee te nemen. Maar de laatste jaren, vooral ook sinds de opkomst van Wilders, was ik weer fan. Ze groeide steeds meer in haar rol en was een veradmening in debatten in de Kamer en erbuiten. Scherp maar altijd met humor en vooral ook met veel autoriteit omdat ze altijd wist waar ze het over had.

Lees ook het mooie artikel van Brechtje dat vandaag in Trouw verscheen.

Terrorisme

2010-12-13T13:53:00.004+01:00

Wat mij betreft had Zweden al behoorlijk zijn onschuld verloren toen de extreemrechtse Sverigedemokrater in het parlement gekozen werden dit jaar, maar nu hoort het land er echt bij. Een heuse terroristische aanslag midden in het centrum van Stockholm! Gelukkig zonder dodelijke slachtoffers, maar toch.

Afgelopen zaterdag op twee plekken op Drottninggatan (de Kalverstraat van Stockholm) die natuurlijk vol was met winkelend publiek voor de kerstdagen. Eerst ontplofte een auto en een kleine 10 minuten later blies een man zichzelf op vier straten verder. Voor de explosies ontving de Zweedse veiligheidsdienst een e-mail van de man waarin hij onder andere zijn ongenoegen uitte over de Zweedse troepen in Afghanistan en over de islamkristische tekeningen van kunstenaar Lars Vilks.

De 28-jarige zelfmoordenaar is afkomstig uit Irak en in 1992 als vluchteling naar Zweden gekomen. Hij heeft later in Engeland gestudeerd en bleef daar wonen met vrouw en kinderen.

Minister-president Fredrik Reinfeldt probeert de rust te bewaren en de bekende boel bij elkaar te houden. Op zich goed, maar hij komt bijzonder nerveus over. Hij wilde bijvoorbeeld allerlei gegevens die allang bekend waren niet bevestigen. Het werd allemaal niet beter doordat de minister van Buitenlandse Zaken, Carl Bildt, al rond middernacht op zaterdag Twitterde dat het een terroristische aanslag was terwijl de Zweedse regering daar officieel nog helemaal niet van op de hoogte was.

Aangezien de aanslag bij mijn weten niet opgeeist is door Al Qaida of een andere enge splintergroepering mogen we er gelukkig wel een beetje van uitgaan dat het een eenling was. De vraag is nu wat voor reacties dit op gaat roepen in de Zweedse samenleving. De Sverigedemokraterna likken hun vingers er in elk geval bij af. Koren op hun molen.

Lussekatter

2010-12-12T14:34:00.003+01:00

Morgen viert Zweden Lucia met kaarsjes, gezang, warme wijn en saffraanbroodjes. Ik red het dit jaar niet om ze te bakken, ik heb namelijk vandaag al een ander bakproject (deel twee van mijn Christmaspudding), maar ik kan de Zweedse Lussekatter van harte aanbevelen. Lekkere zoete broodjes met saffraan, makkelijk te maken met een fantastisch soepel deeg (vanwege veel boter en room). Het recept dat ik vorig jaar gebruikte (in het Engels met mooie foto's) vind je hier.

Voor Zweden is saffraan dé smaak die de hele decembermaand symboliseert. Het duikt dan ook ineens in allerlei producten op. Natuurlijk in veel zoete baksels als koekjes, muffins en zoete broodjes, maar ik heb bijvoorbeeld ook al "saffraanpasta met rivierkreeftjes" op een menu zien staan.

In Nederland maken we bij mijn weet eigenlijk helemaal niets met saffraan erin. Het wordt soms gebruikt als kleurstof in oosterse, vooral Iraanse gerechten, maar daar zitten meestal zoveel specerijen in, dat de subtiele smaak van saffraan volledig verloren gaat. Maar in deze broodjes komt de smaak heel goed uit. Het enige probleem is dat de broodjes nogal snel uitdrogen, dus bakken vlak voor je ze op wilt eten.

WikiLeaks

2010-12-03T16:14:00.005+01:00

Terwijl de servers van WikiLeaks aangevallen en lamgelegd worden en Julian Assange dreigt alle documenten onmiddellijk openbaar te maken als hij gearresteerd wordt, stuurt de Zweedse openbare aanklager arrestatiebevelen voor de woordvoerder van de veelbesproken site de wereld rond. Het Zweedse hof heeft nu het internationale arrestatiebevel bekrachtigt en de Britse overheid kan nu tot aanhouding overgaan.

Assange wordt in Zweden gezocht op verdenking van o.a. verkrachting. Assange roept dat dit onzin is en dat de Amerikaanse overheid hem zwart probeert te maken. Ik kan niet geloven dat het Zweedse rechtsysteem zich willens en wetens zou lenen voor een politiek proces. Aan de andere kant kan ik me bijna niet voorstellen dat een opsporingsbericht via Interpol standaard is in een verkrachtingszaak. Hoewel de Zweden misdaden tegen vrouwen en verkrachting in het bijzonder natuurlijk wel zeer serieus nemen...

De vrouw in kwestie kan natuurlijk door de CIA ingehuurd zijn om Assange zwart te maken, maar ergens ben ik toch niet geneigd in komplottheorieën te geloven. Vooral als er inlichtingendiensten mee te maken hebben, want dan klinkt het al gauw als of je in een tweede rangs Bondfilm zit.

Schuldig of onschuldig, Assange moet zich gewoon aangeven in Zweden. Als hij blijft vluchten is hij bij voorbaat schuldig voor de publieke opinie. En als we het Zweedse rechtsysteem niet meer kunnen vertrouwen, waar moeten we dan nog heen met de wereld?

Advent

2010-11-29T21:09:00.006+01:00

Afgelopen zondag was de eerste advent, het startschot voor de Zweden om helemaal los te gaan op gezellige lichtjes en kerstversiering. Ik ben daar helemaal voor.

In Nederland ben ik zo'n typische puristische snob die elke vorm van kerst vóór 5 december verkettert, maar hier kan het me niet vroeg genoeg beginnen. Het is zó dónker en bovendien koud en vies buiten, dat er niets anders op zit dan binnen heerlijk kitscherig te klooien met lichtjes, kaarsjes, glitters, dennennaalden, warme wijn en zoetigheid.

Ook ik heb zondag dan ook braaf mijn tas met kerstspullen tevoorschijn gehaald. Geen kerstboom, want we zijn niet eens thuis met kerst, maar wel mijn Zweedse adventsterren. Nadat ik die geïnstalleerd heb, heb ik bovendien een on-Zweedse maar niet minder gave Engelse Christmas pudding gemaakt, volgens het recept voor Ultimate Christmas Pudding van Nigella, dat ik helaas niet op het internet vind.

Laat de feestdagen maar komen...

Mobiel

2010-11-20T12:02:00.002+01:00

Van de website van T-Mobile: "Je prepaidbeltegoed is onbeperkt houdbaar, behalve als je zes maanden achter elkaar niet belt, je tegoed niet opwaardeert, niet mobiel internet of geen sms’jes verstuurt."

Een week geleden nog had ik mijn Nederlandse sim-kaart gebruikt bij het internetbankieren. Mijn vriend zei toen nog zoiets als "is het niet zo dat je sim-kaart na een half jaar niet gebruiken verloopt?". Ik dacht toen, ja dat is wel zo, maar ik was minder dan een half jaar geleden nog in Nederland, en toen heb ik hem gebruikt. Dus niks aan de hand.

Had ik toen maar iets meer dan twee seconden aan deze gedachtegang besteed. Dan had ik uit kunnen rekenen dat ik precies een half jaar geleden voor het laatst in Nederland was en belde of smste met mijn Nederlandse sim-kaart.

Want afgelopen woensdag stopte ik dat kleine friemelkaartje weer in mijn telefoon en toen zei hij ineens alleen nog maar dit: "SIM card registration failed". Na nog drie pogingen om leven in het stuk elektronica te krijgen drong langzaam de gruwelijke waarheid bij me door: mijn sim-kaart was gedeactiveerd. Ik ben mijn Nederlandse telefoonnummer, dat ik al sinds mensenheugenis heb, kwijt en krijg het nooit meer terug.

Godverdegodver! Hoe kon ik zo dom zijn! En wat zijn dat eigenlijk voor idiote regels? Hoe zo onbeperkt houdbaar behalve als? Ik heb hem toch gebruikt! Ik ontvang er toch sms-jes mee! Waarom telt dat niet?

Ik ben dus boos en ik baal als een stekker en ik haat T-Mobile. En ik kan niet meer bij mijn Nederlandse geld. Ook al zo lekker handig... Hoe boos? Nou zo boos ongeveer.

Arbeid

2010-11-07T19:12:00.003+01:00

Tot mijn grote vreugde heb ik nog steeds werk! Mijn derde (!) contract alweer, sleepte ik afgelopen week in de wacht. Artsen Zonder Grenzen Zweden wil graag dat ik in elk geval tot en met augustus volgend jaar blijf. De reden voor het abnormaal hoge aantal van drie contracten in 1,5 jaar is zeer Zweeds.

Ik ben namelijk aangenomen op een vikariat. Een zeer gebruikelijke contractvorm waarbij ik een vaste werknemer vervang. Mijn collega Hannes ging een jaar geleden studeren en vroeg daarom tjänstledighed (onbetaald verlof) aan. Werknemers met een vast contract hebben volgens de Zweedse wet recht op onbetaald verlof mits ze aan bepaalde voorwaarden voldoen. De gebruikelijkste vormen van tjänstledighet zijn ouderschapsverlof en studieverlof. Dat betekent voor Hannes dat hij maximaal vier jaar mag studeren (of de studie nu relevant is voor het werk of niet) en tijdens die vier jaar op elk gewenst moment zijn oude baan weer op mag eisen.

Na negen maanden verlof kwam Hannes terug (de studie was toch niet wat hij er van gedacht had). Ik mocht toen op een tijdelijk contract blijven (wegens grote achterstanden op de afdeling). Vanaf januari verdwijnt Hannes echter weer (hij heeft een nieuwe studie gevonden) en krijg ik dus weer een nieuw vikariat voor acht maanden.

Deze contractvorm gaf voor mij de Nederlandse insiders/outsiders problematiek geheel nieuwe betekenis. Werknemers met een vast contract hebben in Zweden zoveel rechten, kunnen praktisch niet ontslagen worden. Alle anderen hebben niets. Ik kan er op elk moment uitgegooid worden. Een van de gevolgen is grote inflexibiliteit op de arbeidsmarkt. De werkeloosheid onder jongeren en migranten is torenhoog en ik schat zo in dat de jongeren en migranten die wel werken een groot deel van de tijdelijke contracten invullen.

Het klinkt heel sociaal, veel zekerheid en rechten voor werknemers. Maar het is zekerheid voor de haves, die betaald wordt met onzekerheid voor de have-nots. Aan de andere kant zijn de Zweden nog wel behoorlijk fatsoenlijk met het uitdelen van vaste contracten. Is het in Nederland in sommige branches zowat onmogelijk om nog een vast contract te krijgen, in Zweden is een vaste aanstelling nog steeds de norm. Als je een gewone, niet vikariat positie krijgt en men is na een aantal maanden tevreden over je, dan is het normaal dat je een vast contract krijgt.

Design

2010-10-24T11:06:00.004+02:00

Holger.Ellgaard

Sinds ik vijf jaar geleden een paar colleges Deens design volgde in Odense stond hij op mijn verlanglijst; de PH5. Dé Scandinavische keukentafellamp bij uitstek. In de jaren '50 ontworpen door de Deense ontwerper Poul Henningsen.

Het idee is dat de lamp een warm, helder licht geeft op de tafel en tegelijkertijd de omgeving verlicht. Een blauw en een rood vlak aan de binnenkant van de lamp geven het witte licht meer kleur en de verschillende platen van de lamp zorgen ervoor dat je nergens direct in de lichtbron kan kijken, maar dat er zowel een directe lichtstraal naar beneden gaat, als een diffuus licht de rest van de kamer in. Ik val wel voor zo'n verhaal. Bovendien is hij jaren '50 én Scandinavisch, genoeg bijvoeglijk naamwoorden om mijn hebzuchtige kant te doen ontwaken.

Het prijskaartje heeft me echter al die jaren af weten te schrikken. Gelukkig schoten mijn ouders te hulp en kreeg ik hem vorige week voor mijn verjaardag. Ik zit er nog elke dag verrukt naar te kijken. Een echte PH5! Boven mijn keukentafel!

Winter

2010-10-22T08:55:00.004+02:00

22 oktober, de eerste sneeuw doet Stockholm aan. Gelijk een fatsoenlijke bui ook. Het blijft zelfs liggen. De herinneringen aan afgelopen winter (de strengste in 20 jaar) zweefden de laatste tijd steeds nadrukkelijker naar de oppervlakte, maar nu kan ik ze echt niet meer negeren.

Ik moet mezelf er weer steeds vaker aan herinneren dat dit het mooiste plekje is waar ik ooit zal wonen. En dat het het daarom allemaal waard is; de lange reistijd, de slechte openbaar vervoer verbindingen, het gebrek aan waterleiding en riolering, het sneeuwruimen.

Dit weekend ga ik eens fatsoenlijke winter voorbereidingen treffen. Handschoenen en muts te voorschijn halen, mijn warme lange wollen onderbroeken opgraven uit een la, checken hoe vol onze septic tank is (dit jaar wil ik hem legen vóór er een meter sneeuw ligt), afhankelijk van de weerberichten voor de komende tijd ook misschien maar vast de winterbanden onder de auto zetten. Een gewaarschuwd eekhoorntje telt voor twee en ik heb vorig jaar bergen ervaring opgedaan. Verwacht het ergste, dan kan het alleen maar meevallen, is mijn motto voor deze winter.

En hij moet op de fiets naar het station vandaag omdat ik 's ochtends vrij ben...

Broeden

2010-10-19T20:00:00.000+02:00

Genoeg om over te schrijven zou je denken. Vorige week veegde het Nederlands elftal Zweden van de mat met 4-1 ondanks (of misschien dankzij) de Zweedse overmoed voor de wedstrijd. Geert Wilders wil dat de in Göteborg geboren staatssecretaris Marlies Veldhuijzen van Zanten-Hyllner afstand doet van haar Zweedse nationaliteit. Er waren kortom wel wat Nederlands-Zweedse links te leggen binnen mijn interessesfeer.

Maar beide akkefietjes voelen niet heel actueel meer en van het weekend was ik te druk. Er moest een verjaardag gevierd worden (de mijne) en er moesten ouders geëntertaind worden.

Ik broed op een nieuw stukje en wens iedereen ondertussen een heerlijke herfstweek.

Regering

2010-10-08T14:23:00.003+02:00

Na één ultralange en één ultrakorte formatie presenteerden zowel Nederland als Zweden afgelopen week hun nieuwe rechtse minderheidskabinet. Vinden we in Nederland dat daar gedoogakkoorden bij gesloten moeten worden, in Zweden gokt men er gewoon op dat het allemaal wel wat los zal lopen. Premier Reinfeldt heeft zich niet van te voren verzekerd van parlementaire meerderheden voor zijn beleid, maar gaat gewoon tijdens de rit onderhandelen. In Zweden zijn minderheidsregeringen de gewoonste zaak van de wereld. In de praktijk krijgen de grote partijen meestal toch wel wat ze willen. Een hele andere parlementaire cultuur.

Ondertussen probeert de vers geïnstalleerde Rijksdag zich aan te passen aan de nieuwe partij in hun midden, de extreem-rechtse Sverigedemokraten (SD). En dat gaat nogal spastisch. Afgelopen week werd bijvoorbeeld de nieuwe Kamervoorzitter gekozen. De Sociaaldemokratische kandidaat trok zich voor de verkiezing al terug omdat hij niet het risico wilde lopen met steun van de SD gekozen te worden. Ergo kreeg de grote rechtse middenpartij, Moderaterna, het Kamervoorzitterschap op een presenteerblaadje aangeboden. Wat mij betreft een beetje té principieel gespeeld door de Sociaaldemokraten.

Als de linkse oppositie voortaan uit principe nooit meer een besluit wil nemen met steun van de SD, dan moeten ze dus altijd de rechtse minderheidsregering steunen. Dan verkoop je je huid wel heel goedkoop. Het is tenslotte een minderheidsregering en voor je steun moet je dus wel wat terug kunnen krijgen.

De SD veroorzaakte nog een relletje deze week. Tijdens de mis die bisschop Eva Brunne hield voor het nieuwe parlement en de nieuwe regering (geheel volgens traditie, met de koning present), stormde de gehele SD-fractie de kerk uit toen de bisschop begon te prediken over gelijkheid en antiracisme. Ik vond het een behoorlijk Wilderiaanse actie en was weinig verbaasd. Wat me des te meer verbaasde waren de foto's bij de krantenartikelen. Jimmie Åkesson, partijleider voor SD, was namelijk in klederdracht (!!) naar de mis gekomen. SD is toch duidelijk meer een traditioneel nationalistische partij dan de PVV. Ik kan me niet voorstellen welke kiezers ze hiermee denken te behagen, behalve misschien hele enge Blut und Boden neonazi's.

Herfst

2010-10-02T17:08:00.003+02:00

Herfstpoes

Hoera! Het is weer herfst! Voor veel Zweden een wat trieste constatering. Het wordt namelijk weer kouder en vooral donkerder. Maar de herfst heeft ook een positief randje. Het najaar is namelijk ook dé tijd om erop uit te trekken en paddenstoelen te verzamelen. Een nationale hobby in Zweden. Cantharellen en trechtercantharellen zijn favoriet.

Ik was nogal verbaasd over de cultuur van uit de natuur eten. Allerhande bessen plukken in het wild, is bijvoorbeeld ook een liefhebberij. Vissen, en in mindere mate jagen, zijn ook veel beoefende activiteiten. Voor de Hollandse stadsbewoner toch een beetje gek, maar het past wel heel erg in de West-Europese trend van ecologie en vooral lokaalgeproduceerd.

Vorig weekend ben ik, om me eens antropologisch wat meer in het fenomeen te verdiepen, met de lokale natuurvriendenvereninging het nabije bos ingegaan om paddenstoelen te verzamelen. Een erg Zweedse ervaring, kan ik u vertellen. En het waren niet eens alleen maar bejaarden die meeliepen. In Zweden is paddenstoelen plukken blijkbaar echt iets voor alle leeftijden.

Maar liefs vijf verschillende eetbare paddestoelen kan ik nu herkennen! Beetje jammer alleen dat de heerlijke cantharellen zo populair zijn dat ze in Stockholm en omgeving nauwelijks meer in het bos te vinden zijn. Daar moet je dus alsnog voor naar de supermarkt.

Zelfgeplukte Zwarte Trompet

Schaamte

2010-09-20T12:44:00.002+02:00

Zweden is vanochtend wakker geworden met een kater. De extreem-rechtse Sverigedemokraterna (SD) hebben genoeg stemmen gehaald om over de kiesdrempel van 4% heen te kunnen stappen en komen in het parlement.

De centrum-rechtse regering heeft net niet genoeg stemmen gehaald voor een eigen meerderheid. Het wordt dus nog een interessante formatie. Minister-president Reinfeldt heeft gezegd niet met SD te gaan praten en heeft voorkeur voor samenwerking met Miljöpartiet. Miljöpartiets gewenste rood-groene coalitie heeft echter geen kans om te regeren, dus die partij heeft weinig zin om met Reinfeldt te praten. Een gesprek zal er echter toch wel van komen de komende dagen, er is niet echt een andere optie voor een majoriteitsregering.

De Zweden zijn ondertussen geschokt en verdrietig over de winst van SD. Schaamte en onbegrip overheersen onder mijn collega's. Anderen die zich schamen houden momenteel een spontane demonstratie bij het parlementsgebouw.

Gestemd

2010-09-19T17:41:00.003+02:00

Ik heb mijn burgerplicht volbracht. Niet alleen Afghanistan mag naar de stembus dit weekend. Ook de Zweden houden verkiezingen. Ik heb gestemd voor mijn gemeente en de provincie. De landelijke verkiezingen zijn alleen weggelegd voor staatsburgers.

Ik vond het een mooie ervaring om eens verkiezingen in een ander land te mogen meemaken, en ook daadwerkelijk te mogen stemmen. Alles is ongeveer hetzelfde en toch is alles anders. Alleen al technisch. Ik had er nooit zo bij stilgestaan dat je zo'n verkiezing natuurlijk op heel veel verschillende manieren kunt vormgeven.

Zo vond ik het bijzonder dat ze hier alle verkiezingen op dezelfde dag houden (hoe werkt dat eigenlijk als een kabinet valt?). Ook interessant is dat je hier al drie weken van te voren kan stemmen. Van 1 tot 19 september kon je al overal in het land je stem uitbrengen, als je je oproepkaart en ID maar bij je had.

Nog een grappig detail: ze hebben hier niet één stembiljet. Alle partijen drukken hun eigen stembiljetten en je stopt alleen het biljet van de partij van je keuze in je eigen stemenvelop. Met of zonder kruisje voor een naam, want je hoeft hier niet op een persoon te stemmen, je mag ook gewoon op een partij stemmen.

De uitslag wordt spannend. Het lijkt er namelijk op dat geen van beide blokken een absolute meerderheid gaat halen. Er zijn namelijk ook nog drie partijen die buiten het bloksysteem vallen, die ook een paar procent meepikken. En wat gebeurt er dan? Gaat de Miljöparti het rechtse blok aan een meerderheid helpen, of de Folkparti het linkse blok? Of komen de extreem-rechtse Sverigedemokraterna in de rijksdag en gaan de rechtse partijen met hen regeren? Om acht uur sluiten de stembussen, eens zien of ze hier ook exitpolls hebben...

Platteland

2010-09-09T20:28:00.007+02:00

Recent zag ik Bröllopsfotografen ("De huwelijksfotograaf"), een Zweedse film uit 2009, op tv. Het verhaal is niet groots en de moraal een beetje irritant, maar al met al toch een leuke film. Vooral vanwege de rake schildering van de botsing tussen Zweeds stad en platteland. Een eeuwig terugkomend thema in Zweedse cultuuruitingen.

Als de enige fabriek in het gat waar hoofdpersoon Robin woont moet sluiten, beproeft hij zijn geluk als huwelijksfotograaf in Stockholm. Hij wordt verliefd op een meisje uit hogere sociale klasse (överklass noemen ze dat simpelweg in Zweden) en probeert door assimilatie in de smaak te vallen bij haar vader zodat die de kunstfotografische ambities van de twee zal sponsoren. Uiteindelijk gaat de film natuurlijk over het trouw blijven van je roots en dat je je niet moet schamen voor je afkomst.

De kloof tussen stad en platteland is in Zweden groter dan in Nederland. De stad is ongeveer hetzelfde, maar het platteland is zoveel ruiger. In Nederland woont immers bijna iedereen in (kleine) steden.

Het biermerk Norrlands Guld ("het goud van Lapland") maakt al jaren gebruik van de tegenstelling stad-platteland in haar reclames. In dit laatste juweeltje worden Stockholmers met hun idiote hobby's weer eens flink op de hak genomen in een heerlijk "doe maar gewoon dan doe je al gek genoeg"-verhaal.

Emancipatie

2010-09-04T10:53:00.005+02:00

Toen ik vanochtend wakker lag te worden met de radio aan viel ik in een discussie over vrouwen en kunst en dat het niet alleen belangrijk is dat vrouwelijke kunstenaars meer ruimte krijgen op podia en in tentoonstellingsruimten, maar dat het ook belangrijk is dat er meer vrouwelijke recensenten komen. Want als er alleen maar witte mannen van middelbare leeftijd kritiek leveren op kunst in de media en zo helpen de mening van het publiek te vormen, krijgen al die vrouwelijke kunstenaars nog geen eerlijke kans.

Ik dacht: ja, dat is natuurlijk waar. En vervolgens dacht ik: wat is Zweden toch een übergeëmancipeerd land! Ze noemen zichzelf vaak världens mest jämställda land ('s werelds meest geëmancipeerde land) maar ze zijn zich er doorlopend zo van bewust dat ze er nog niet zijn. Ik denk dat dat het grootste verschil is met Nederland. In Nederland is feminisme een vies en vooral ouderwets woord geworden en vinden we eigenlijk dat we wel een beetje klaar zijn met vrouwenemancipatie.

In Zweden zijn ze verder, maar vinden ze dat ze nog niet ver genoeg zijn. Hebben we in Nederland een dierenpartij, hier doet het Feministiskt Initiativ mee aan de rijksdagverkiezingen. Hebben we in Nederland een Master Vrouwenstudies aan de universiteit, hier hebben alle opleidingen de plicht gender mee te nemen in het curriculum. Hebben we in Nederland steeds meer vrouwen op de arbeidsmarkt, werken ze hier allemaal fulltime.

Verkiezingsfilmpjes

2010-08-28T09:24:00.006+02:00

Nog drie weken tot de verkiezingen in Zweden. Zowel de rijksdag, provincies als de gemeentes houden verkiezingen op 19 september. Het rechtse blok ligt op dit moment iets voor in de peilingen, maar het is spannend. Ik mag, als inwoner zonder staatsburgerschap, stemmen voor de gemeente en de provincie, maar zit nog steeds te wachten op mijn oproepkaart.

Gisteren maakte de grootste commerciële televisiezender, TV4, bekend dat ze het reclamefilmpje van de extreemrechtse Sverigedemokraterna (SD) toch niet gaan uitzenden. Het zou aanzetten tot haat tegen een bevolkingsgroep, en dat mag niet volgens de Zweedse reclamewetten. Sverigedemokraterna zijn natuurlijk furieus maar lachen in hun vuistje, want zo krijgen ze wel heel veel aandacht voor hun filmpje dat anders natuurlijk alleen om 11 uur 's ochtends door een handvol huisvrouwen bekeken zou worden.

Hier het gewraakte filmpje waarin een bejaarde vrouw met rollator moet racen tegen een aanal vrouwen in burka met kinderwagens. Boodschap: we hebben in dit land niet genoeg geld voor zowel bejaarden als immigranten.

Tja. Ik vind het niet echt aanzetten tot haat, maar misschien ben ik een beetje afgestompt wat dit betreft de laatste jaren. In Nederland zegt iedereen immers al jaren precies wat ie denkt en moet alles maar gezegd kunnen worden in naam van het Vrije Woord. Dit filmpje is eigenlijk net Wilders, die immers ook de kosten van immigratie wil berekenen, maar dan wat beschaafder. Goed afgekeken dus van SD.

Voor de vrolijkheid wil ik jullie het leuke filmpje van Miljöpartiet (MP) niet onthouden. Ik snap mensen die op extreem-rechts stemmen gewoon niet zo goed. Als je nou moet kiezen tussen het donkere, pessimistische wereldbeeld van SD of het vrolijke, positieve geluid van MP, dan weet je het toch wel? Je vangt toch meer vliegen met honing dan met azijn?

Millennium

2010-08-13T11:30:00.000+02:00

Noomi Rapace als Lisbeth Salander

Eindelijk hoor ik er weer een beetje bij. Eindelijk kan ik weer een beetje meepraten. Ik heb tijdens mijn vakantie eindelijk deel 1 van Stieg Larssons Millennium-trilogie gelezen; Män som hatar kvinnor.

Een literair hoogstandje? Nee.
Wel heel Zweeds, spannend, maatschappijkritisch en met boeiende karakters en interessante achtergrondinformatie over bijvoorbeeld extreem-rechtse stromingen, geweld tegen vrouwen en economische journalistiek. Dus zeker lezen als je dat nog niet gedaan had.

Mocht je de boeken gaan lezen of al gelezen hebben, dan bevind je je in goed gezelschap; in 40 landen zijn meer dan 27 miljoen exemplaren van de Millenniumboeken verkocht. En als je al die pagina's niet trekt kun je altijd nog de films kijken.

Scandinavische thrillers zijn natuurlijk sowieso wereldberoemd en populair, maar Millennium heeft alle records gebroken. De boeken zijn misschien een beetje extra interessant doordat ze postuum gepubliceerd zijn. Larsson overleed in 2004 op 50-jarige leeftijd aan een hartaanval. Een leven van slecht eten en veel roken en drinken had zijn sporen achtergelaten. Na zijn dood zijn zijn vriendin en Larssons vader en broer in een dispuut geraakt om de erfenis. Stieg Larsson en zijn partner Eva Gabrielsson waren al 30 jaar samen maar niet getrouwd en dus ging de erfenis volgens het Zweedse recht naar zijn familie. Gabrielsson heeft uiteindelijk het appartement waarin ze woonden mogen behouden en heeft bovendien Stiegs laptop, met daarop het onaffe manuscript van boek nummer vier, in haar bezit.

Bovendien was Larsson sowieso een interessante en kleurrijke persoonlijkheid. Feminist, trotskist en anti-fascist zijn voorbeelden van labels die er op te plakken zijn. Wat mij zo aanspreekt in Larsson is misschien wel vooral zijn sterke gevoel voor rechtvaardigheid. Het druipt werkelijk van de pagina's, zonder ook maar een moment irritant te worden, omdat het zo oprecht is.

STF

2010-08-02T21:30:00.001+02:00

STF Vandrarhem in Haväng, Skåne

Na aanleiding van de vakantie nog een tip voor wie op enig moment van plan is door Zweden te reizen: de hostels (vandrarhem) van STF, Svenska Turist Föreningen.

Deze Zweedse toeristenvereninging onderhoudt niet alleen een serie berghutten, maar ook een groot deel van de jeugdhostels in het land. Dat klinkt als backpackers, lawaai en viezigheid maar dat is in Zweden niet waar. Hostels zijn voor iedereen.

Na een week op mijn extra lichtgewicht Therm-a-Rest van 1,5 cm is het altijd weer een verademing om in een bed te mogen slapen. Daarnaast is de volledig ingerichte keuken voor ons altijd aanleiding om gigantische ovenschotels te gaan maken, iets waar we wel zin in hebben na dagen prakjes opwarmen op dat ene gaspitje.

Zelden sliep ik zo comfortabel, betaalbaar en authentiek. Enige nadeel: een of twee dagen van te voren boeken is 's zomers essentieel.

Pride

2010-08-01T10:41:00.000+02:00

foto: Stockholm Pride

De hele afgelopen week was het Pride festival in Stockholm. Een waar volksfeest met seminars, workshops, tentoonstellingen, debatten, dans en muziek, een groot festivalterrein "Pride Park" en natuurlijk de parade door de stad als hoogtepunt gisteren. Iedereen doet mee, zelfs de bussen hebben regenboogvlaggetjes.

Voor mij was het een mooie gelegenheid om de landelijke Zweedse politici live in actie te zien. Afgelopen vrijdag werd er namelijk een lijsttrekkersdebat gehouden rond thema's die homo- en biseksuelen en transgenders bezig houden. Ook in Zweden is 2010 verkiezingsjaar en alle lijsttrekkers waren aanwezig. Behalve de Kristdemokraterna (vergelijkbaar met de Christenunie in Nederland).

Verbazingwekkend was eigenlijk vooral dat men het behoorlijk eens was. Het was geen debat met heftige tegenstellingen. Zo werd bijvoorbeeld Kamerbreed beloofd de nu nog verplichte sterilisatie bij een juridische geslachtsverandering af te schaffen. Het is nu nog zo dat je je moet laten steriliseren als je je geslacht laat veranderen in je paspoort. Het invriezen van zaad- of eicellen is eveneens verboden. Een nogal anachronistische maatregel waar toch vooral uit spreekt dat er iets goed mis is met transseksuelen en dat het voor de maatschappij beter zou zijn als ze zich niet voortplanten.

De rood-groene partijen hebben de afschaffing van de gedwongen sterilisatie al een tijd als actiepunt, maar nu blijkt de rechtse coalitie eveneens overstag. De grote afwezige, de Kristdemokraterna, lieten namelijk deze week weten dat hier met hen over te praten valt.

Ik ben misschien wat bevooroordeeld, maar op mij maakte vooral Maria Wetterstrand van Miljöpartiet indruk. Ze sprak met grote autoriteit en passie over alle onderwerpen die ter sprake kwamen. Ook Mona Sahlin, de leider van de sociaal-demokraten, deed het wat mij betreft goed in het debat. Sinds zij de leiding heeft binnen de Socialdemokraterna heeft de partij veel meer aandacht gekregen voor gayrights, iets wat onder haar wat ouderwetse en conservatievere voorganger Göran Persson allerminst vanzelfsprekend was.

Blij

2010-07-31T18:24:00.007+02:00

Dat ben ik! Ik voel me behoorlijk goed de laatste weken. Vakantie, veel minder druk op mijn werk, heerlijk zomers weer; een mens heeft eigenlijk niet zoveel nodig om van ongelukkig en gestresst weer relaxed en gelukkig te worden.

En nog een beetje extra blij werd ik toen gisteren mijn pakje met Blije Sokken bezorgd werd. Heb je het nodig? Nee, natuurlijk. Word je er blij van? Ja, instant. Alleen even de website bekijken van dit gezellige Zweedse bedrijf met allemaal blije voeten is al goed voor je humeur.

Swedish Happy Socks dus.

Skåne II

2010-07-25T11:31:00.004+02:00

Met mijn vakantie nu definitief achter de rug verdient Skåne wel een verslagje.

Qua landschap houdt dit deel van Zweden een beetje het midden tussen Denemarken en Zweden. Lieflijk heuvellandschap met af en toe serieuze bossen en stoere rotskusten. Verder vooral veel schattige stadjes en dorpjes. Precies wat ik nodig had na een half jaar te gestresst werken: beetje fietsen, beetje zwemmen, beetje dorpjes bezoeken, beetje kanoën, beetje wandelen. En vooral veel helemaal niks met een boek bij de tent.

Niet het meest spectaculaire deel van Zweden maar wel een hoge dichtheid van bezienswaardigheden; voorhistorische stenen en graven, kastelen uit alle tijden, mooie kusten en natuur, leuke stadjes om in rond te wandelen.

Erg fijn ook aan een vakantie in Zweden is het heerlijk gebrek aan toeristen. Het is gewoon niet zo druk. De meeste toeristen zijn bovendien Zweden en ik kan toeristen die op vakantie zijn in eigen land altijd een stuk beter in mijn nabijheid velen dan buitenlanders.

We kwamen met het idee veel te gaan fietsen. Skåne is (met Gotland) waarschijnlijk het meest geschikte deel van Zweden om te fietsen. De hoeveelheid fietspaden viel tegen, maar er waren op de meeste plekken genoeg rustige kleine wegen om te kunnen fietsen zonder al te veel last van gemotoriseerd verkeer. Al met al hebben we minder gefietst dan ik tevoren gedacht had, maar dat kwam misschien ook wel door onze belabberde conditie en de behoefte aan een relaxte vakantie zonder al te veel inspanning.

Persoonlijke Skåne top vijf (in willekeurige volgorde):
1. Fietsen door Österlen (Oost-Skåne)
2. Glimminge hus (oudste Middeleeuwse burcht van Zweden)
3. Ale stenar (grootste complete grafschip van Zweden)
4. Rotskusten bij Kullaberg (Noord-West Skåne)
5. Lund (erg schattig Universiteitsstadje)

Skåne

2010-06-29T20:06:00.006+02:00

Zelden voelde een zomervakantie zo verdiend. Met lief, auto en fiets ben ik in Zuid-Zweden aangeland. Vorig jaar Lapland, nu Skåne. Golvend heuvellandschap met akkerbouw, bossen, zandstranden, kastelen en kleine steden als Malmö, Lund en Ystad. De stereotype inwoner is een onverstaanbare corpulente landbouwer. En inderdaad, het dialect is nauwelijks te verstaan, er is hier voor Zweedse begrippen veel landbouw en voedsel en delicatessen blijken een terugkerend thema.

We zijn net vier dagen onderweg, waarvan we twee in Kopenhagen doorbrachten, dus een doorwrocht oordeel over dit deel van Zweden kan ik nog niet geven. Behalve over het weer dan. Tussen de 20 en 25 graden en geen wolkje aan de lucht. Heerlijk fietsweer.

Svaneholms Slott, Skurup

Huwelijk

2010-05-26T14:17:00.005+02:00

Foto: Paul Hansen

Nog drie weken en dan is het zo ver: de bruiloft van Victoria, kroonprinses van Zweden. Als ik haar was, was ik mijn eigen trouwerij nu al zó zat. Je kan de krant niet openslaan, de supermarkt inlopen of de radio aanzetten of het gaat weer over die vermaledijde bruiloft. Zo erg kan ik het me niet herinneren van toen Max en Alex trouwden...

Kennelijk was dit helemaal het sprookje waar het Zweedse volk op zat te wachten. En het is ook wel een beetje een mooi verhaal. Na 8 jaar mag prinses Victoria eindelijk trouwen met haar Daniel, de simpele volkse jongen uit Ockelbo (lees: Lutjebroek). Bijna tien jaar geleden nam zij gymles in zijn sportschool en werd hij haar persoonlijke trainer. De rest is geschiedenis. Haar vader vond hem eerst wat te min, maar is inmiddels gezwicht, net als het Zweedse parlement, dus de bruiloft kan eindelijk gevierd worden.

Helaas maakte het paar gisteren bekend vast te houden aan hun wens dat de bruid naar het altaar gebracht zal worden door haar vader. Toen enkele maanden geleden bekend werd dat ze dit wilden, brak er een uitgebreide discussie los. De aartsbisschop mengde zich er zelfs in.

Het is namelijk niet alleen een erg Angelsaksische traditie, het zou ook indruisen tegen het principe van gelijkwaardigheid van man en vrouw. Volgens Zweeds gebruik lopen bruid en bruidegom samen naar het altaar om te benadrukken dat het hier gaat om twee zelfstandige mensen die dit uit vrije wil doen. In het übergeemancipeerde Zweden is het nogal merkwaardig de vrouw te reduceren tot een soort handelswaar dat van de ene man overgegeven wordt aan de ander. Wat voor signaal zendt het koningshuis daarmee uit?

Victoria hield doch voet bij stuk. Volgens mij is het een vrouw met een behoorlijk sterke wil. Ze had duidelijk bedacht dat het zo moest gaan. En niet anders. Ook wel weer heel geemancipeerd eigenlijk...

Coalitie

2010-05-14T19:57:00.003+02:00

Afgelopen weekend pleitte Alexander Pechtold ervoor al vóór de verkiezingen duidelijkheid te scheppen over gewenste coalities. Een interessant pleidooi, dat natuurlijk helemaal past in de transparantie-vertrouwen-en-weg-met-de-achterkamertjes-trend van het post-Fortuijn tijdperk.

Job Cohen deed al eerder een aanzet door zijn voorkeur uit te spreken voor een progressieve coalitie. Hij noemde dan wel geen namen, maar het was al veel meer dan zijn voorganger Wouter Bos ooit waagde.

Door links én rechts wordt in elk geval al hevig gespeculeerd. Niet zo gek natuurlijk, want de formatie wordt sowieso problematisch aangezien er maar weinig logische meerderheden te vormen zijn.

In Zweden, waar deze zomer ook Kamerverkiezingen gehouden worden, hebben de partijen niet alleen hun voorkeur uitgesproken, ze hebben ook vast twee mogelijke coalities gevormdom uit te kiezen. De huidige regering, bestaande uit alle rechtse partijen, heeft aangegeven graag verder te willen en voert campagne onder de naam "De Alliantie". Ze hebben zelfs een eigen website en logo (hevig bekritiseerd aangezien het ontwerp gejat zou zijn van het logo van televisiezender Animal Planet).

Ook de rood-groene oppositie heeft de krachten gebundeld tijdens de verkiezingscampagne en alvast een coalitieakkoord gesloten. Inclusief eigen blog natuurlijk.

Ik vind het wel interessant. Er is een soort middenroute (derde weg zo u wilt. Om in Zweedse termen te blijven...) gevonden tussen het anglosaksische twee-partijensysteem en het continentale coalitiesysteem. Je kan dus duidelijk kiezen voor een regering maar binnen die keus toch nog differentieren welke accenten je wilt doordat er meerdere partijen zijn. Dus: ik wil rood-groen, maar liever wat meer groen dan rood. Of: ik wil rechts, maar dan wat extra liberaal. Kennelijk denken beide blokken, en ook de grote middenpartijen, te winnen bij deze polarisatie die men in Nederland nog niet echt aandurft.

Het is trouwens ook een interessante manier om extreem-rechts buitenspel te zetten, want de Sverigedemokraterna hebben natuurlijk geen plekje weten te bemachtigen in een van beide coalities.

Lente

2010-05-02T15:12:00.003+02:00

Zulk mooi weer is het vandaag in midden-Zweden:

Het buiten wonen bevalt steeds beter. Op een dag als vandaag (blauwe lucht, stralende zon en een veelbelovende 11 graden Celsius) begrijp ik ineens weer wat ons zo aantrekkelijk aan dit plekje leek vóór de dikke pakken sneeuw van deze winter.

Onze stadskat geniet met volle teugen. Klimt bomen, rent ons erf op en neer, vecht met de buurkatten en -honden en heeft al twee muizen gevangen (!).

Het uit Nederland overgekomen bezoek nam vanochtend zelfs een frisse duik in de Oostzee.
Respect, want 11 graden is toch niet echt een temeperatuur om bij te gaan baden, bovendien waait het stevig en moet het water echt ijskoud zijn aangezien er hier 3 weken geleden nog ijs lag...

Tuin

2010-04-18T14:41:00.003+02:00

Kijk nou! Levende Natuur in mijn achtertuin!

Dit hert kwam met ons ontbijten van de week. Toen hij (of zij? Ik weet niks van bosbeesten... Wel van weidevogels, maar die heb je hier dan weer niet) besloten had dat we ongevaarlijk waren achter dat glas bleef hij rustig 10 minuten grazen op minder dan 10 meter van het keukenraam.

Yoghurt

2010-04-11T13:50:00.003+02:00

Het NRC maakte mij attent op een klein relletje waar een Zweeds zuivelbedrijf in verwikkeld is geraakt.

Al 10 jaar verkopen zij Turkse yoghurt met een foto van een gezellige man met enorme snor op de verpakking. Nu heeft de man ze aangeklaagd en hij eist 5 miljoen euro schadevergoeding. Hij is namelijk helemaal geen Turk, hij is Griek en woont in Griekenland en is vreselijk beledigd.

Het zuivelbedrijf claimt zich van geen kwaad bewust te zijn. Zij kochten de rechten om de foto te gebruiken van een fotobureau.

Ik mag hopen dat meneer de rechtzaak niet wint. Kan me niet indenken welke wetten het zuivelbedrijf overtreden zou hebben door te suggereren dat deze man Turks zou zijn.

Al met al vooral een mooie illustratie hoeveel emoties er komen kijken bij de relatie tussen Griekenland en Turkije. En hoe belangrijk iets als nationaliteit is voor mensen.

Lees meer bijvoorbeeld bij de BBC.

Lam

2010-04-02T21:21:00.002+02:00

De week voor Pasen rapporteerden het Svenska Dagbladet en Sveriges Radio over de Zweedse trend om schapen en lammeren steeds meer in de bioindustrie te houden. Het is een moderne traditie om lamsvlees te eten met Pasen. Zweden vinden het daarnaast belangrijk om Zweeds vlees te eten. Zweeds vlees staat voor hen voor diervriendelijkheid en goede kwaliteit.

Om aan die vraag te voldoen worden steeds meer lammeren hun hele leven binnen gehouden. De schapen worden met een Nederlands hormoonpreparaat behandeld zodat ze drachtig worden op precies het juiste moment. Rond kerst worden de lammetjes geboren en vóór Pasen is het alweer tijd voor de slacht. Vanwege het koude Zweedse klimaat betekent dat dus geen dartelende lammetjes in de wei.

Ook in Nederland lijkt het trouwens zo te gaan; Wakker Dier meldt dat het hormoonbehandelen ook in Nederland vrij gebruikelijk is.

Ik kan eigenlijk al mijn hele leven heel weinig met de manier waarop wij in Noord-Europa dieren houden. Het is zo eng fabrieksmatig en zo dieronvriendelijk. En wat eigenlijk sowieso te denken van het gebruik om de lente en het nieuwe leven te vieren door een lammetje dood te maken en op te eten?

Even was ik blij met mijn krant omdat ze dit aankaarten en mensen bewust proberen maken. Het gros van de Zweden zal zich er niet van bewust zijn dat het lam dat ze eten geen buitenlicht gezien heeft. Maar vandaag geeft dezelfde krant toch weer vrolijk "9 recepten voor een heerlijk paaslam". Ach ja, we hebben nog een eind te gaan als mensheid...

Cupcakes

2010-03-31T20:30:00.004+02:00

Ik ben in training. En dat zal mijn sociale omgeving weten ook. Gelukkig is het niet het soort training waar je moe en zweterig van wordt. Het is het soort training die een hoop zoetigheid tot resultaat heeft. Daar wordt je hooguit een beetje misselijk van. Zoals ik gister toen ik teveel beslag had gegeten.

Waar bazelt ze over?
Sinds twee weken bak ik cupcakes. Ik heb namelijk belooft 150 cupcakes te bakken bij wijze van bruidstaart.

Voor alle duidelijkheid: een cupcake is geen muffin. Een cupcake is een cakeje in een cup met glazuur erover. Het beslag maak je dan ook anders. Als cake; boter en suiker kloppen, dan de eieren erdoor kloppen en dan de droge ingrediënten erdoor roeren. Terwijl je bij muffins gewoon alles roert en er meestal fruit en/of chocola in zit.

Nigella heeft een goed recept. Ook haar frosting met eiwit en poedersuiker doet het goed. Mooi wit en mooi hard, mits de laag dun genoeg is. Ik vind de smaak alleen nog wat saai dus ik experimenteer nu met smaakjes.

Eerst een poging met frambozenjam, maar hoewel ze er prachtig uitzagen (dankzij het glazuur) was alle jam naar de bodem gezakt en een beetje paars-blauw geworden.

Toen chocoladecupcakes met witte chocoladeganache erop. Ze zijn erg lekker, maar misschien wat onpraktisch doordat het glazuur niet helemaal hard wordt. Ik oefen nog even verder.

Palingen

2010-03-14T12:57:00.002+01:00

Camiel Eurlings, Hans van Mierlo, Wouter Bos, Job Cohen. Mijn vriend en ik mailen elkaar vanaf onze werkplek de links naar Nederlandse media en vragen ons vertwijfeld af: wat is er in Nederland allemaal aan de hand?!

Het beloven in elk geval hele spannende verkiezingen te worden in juni. Maar het allerspannendst wordt misschien nog wel de formatie. Welke partijen krijgen een werkbare meerderheid? Peilingen zijn palingen en ik heb geen groot vertrouwen in Maurice de Hond, maar de laatste peilingen geven een zorgwekkend beeld van een hopeloos verdeeld Nederland...

Hockey

2010-02-28T19:41:00.003+01:00

foto: Andreas Grandin

Gister was ik bij een ijshockeywedstrijd. Een echte derby; Djurgården IF tegen Södertälje SK.
Het was vooral vanuit sociologisch perspectief een interessante exercitie. Die Zweden nemen dat ijshockey namelijk bloedserieus. Het stadion was bovendien niet zo groot dus ik had het genoegen bijna op schoot te zitten bij de hyperfanatieke mannen van de F-side. Volgens mij was het goed dat ik het grootste deel van de liederen niet kon verstaan, want het leek me niet het sportiefste zootje ongeregeld...

Maar grappig was het wel. Erg Amerikaans ook met popcorn, reclame en entertainment tussen de perioden. Het spelletje zelf is veel sneller dan voetbal, veel vuiler ook en minder technisch. Maar wel leuk om naar te kijken door de hoge snelheid en de vele kansen. Voor de Zweden is deze sport minstens zo belangrijk als voetbal.

Over sport gesproken: Zweden doet het behoorlijk goed op de Olympische Spelen, maar qua hockey vielen ze daar nogal tegen. De mannen waren de gevaarlijke outsider, maar werden er in een vrij vroeg stadium uitgeknikkerd door Slowakije. De vrouwen misten helaas net het brons.

Sneeuw

2010-02-21T13:34:00.004+01:00

Dertig centimeter sneeuw in twee dagen. Dat was de voorspelling en volgens mij hebben we dat gehaald. Het begint zo langzamerhand vooral irritant te worden met al die sneeuw. Heel Stockholm zucht en steunt en hoopt dat het gauw lente wordt.

Gistermiddag hebben we een uur lang sneeuw geruimd op onze oprit en op het pad naar de voordeur. Gisteravond was het alweer volledig dichtgesneeuwd. Vanochtend daarom nog eens anderhalf uur sneeuw geschept en geveegd. Het houdt je wel bezig, zo'n sneeuwstorm.

Gelukkig is het weekend, dus de verkeerschaos is beperkt. Ik ben echter benieuwd wat ons morgenochtend te wachten staat...

Ondertussen vind ik het ontzettend jammer dat ik zo ver weg ben nu Nederland in kabinetscrisis is. Ik vind het altijd zo gezellig! Levert altijd leuke TV op ook. Maar Buitenhof komt gelukkig op Uitzending Gemist.

Sven

2010-02-14T14:50:00.003+01:00

Alla hjärtans dag, de dag van alle harten, vandaag. Het lijkt een populair feest hier in Zweden. Maar misschien is het eigenlijk wel net zo populair in Nederland maar gewoon niet in die kringen waar ik me gewoonlijk begeef. Ik ben in elk geval geen expert.

In plaats van me bezig te houden met rode en roze hartjes en liefdesverklaringen geniet ik nog even na van de gouden medaille van Sven Kramer. Met een beetje kunst en vliegwerk konden we de wedstrijd ook in Zweden bekijken. De Zweden vinden het niet belangrijk genoeg om uit te zenden op tv. De enige Zweed die meedeed, Johan Röjler, deed ook beroerd gister, dus ik kan me er iets bij voorstellen. De Zweedse publieke omroep, SVT, heeft echter wel een internetkanaal waar ze de wedstrijd op uitzonden. In combinatie met het fantastische commentaar van Erben Wennemars op Radio 1 was het daardoor heel goed te volgen.

Op Valentijnsdag ben ik dus vandaag vooral een beetje verliefd op Sven.

Haiti

2010-02-06T10:52:00.004+01:00

Weekend! Wat heerlijk. Na weer een week elke dag overwerken ben ik wel toe aan een dag of twee rust. Ik heb inmiddels de hoop opgegeven dat het binnenkort rustiger wordt op mijn werk. Haiti gaat nog wel een tijdje doorijlen. Er zit dus niets anders op dan stug door te werken en uit te stellen wat uitgesteld kan worden.

Er liggen nog stapels en stapels giften die binnengekomen zijn op de giro en die ingevoerd moeten worden in 'het systeem'. Er wordt nog elke dag veel gebeld en gemaild door mensen die geld willen geven of willen weten of hun gift aan is gekomen. "Haiti" is een beetje massahisterie geworden in Zweden. En dat is natuurlijk heel mooi. Want er komt heel veel geld binnen bij hulporganisaties die daarmee een hoop goeds kunnen doen in een straatarm land.

Interessant is wel waarom juist deze ramp zoveel emoties losmaakt in Zweden. De tsunami in Zuidoost Azië kreeg hier ook heel veel aandacht en geld. Maar toen zei iedereen dat dat kwam omdat Thailand een zeer geliefde vakantiebestemming is voor Zweden. Heel veel mensen waren op die stranden geweest en er zijn ook veel Zweedse slachtoffers gevallen.

Maar er zijn niet veel Zweden die wel eens een bezoek gebracht hebben aan Haiti. De meeste mensen weten niet eens waar het land ligt. De hoeveelheid giften die binnenkomt voor Tahiti geeft dat ook wel aan; mensen hebben echt geen idee.

Waarom dan toch zoveel geld geven? Tja, het was natuurlijk een echte ramp. Met alleen maar slachtoffers, geen daders, zoals bij ingewikkelde oorlogen in Afrika. En enorme media aandacht. Wekenlang deed de Zweedse media uitgebreid verslag. Een week lang domineerden foto's van de ramp de voorpagina's van alle kranten. Dat geeft natuurlijk ook een sneeuwbaleffect. Als iedereen het erover heeft wordt het steeds groter en als iedereen die je kent geld geeft wil jij ook geld geven.

Veel werk dus, maar ook een hele bijzondere periode om mee te maken.

Winter

2010-01-30T16:28:00.002+01:00

Ok, een beetje naieve stadsbewoners waren we misschien wel. Naar het Zweedse platteland verhuizen en dan denken dat dat zonder comfortverlies kan...

We wonen er nu alweer twee weken en juist in die twee weken is de winter pas goed losgebarsten in ons deel van Zweden. -15 graden vertelde de thermometer me vanochtend. En dat is dus al een week of twee.

Afgelopen woensdag stond ik ineens onder een lauwe douche. De boiler, die in de kelder staat, kreeg het niet meer warmgestookt. En lauw douchen, dat is meer dan ik kan hebben om half zeven 's ochtends.

De kou is echter niet eens het lastigste. Sneeuw is namelijk nog erger. Heel veel sneeuw is nog veel erger. Deze week hebben we twee keer ons autootje uit een berg sneeuw moeten graven. De eerste keer hadden we natuurlijk niet eens een schep bij ons...

Bovendien houden ook Zweedse treinen niet van (veel) sneeuw, in tegenstelling tot wat je wel eens in de Nederlandse media hoort. Hier vriezen wissels kennelijk ook vast, want veel vertraging gehad deze week.

Je moet er dus wat voor over hebben, voor buiten wonen. Een positieve noot: ons toch al gave uitzicht is echt wonderschoon met al die sneeuw. Helaas is het echter eigenlijk altijd donker als ik thuis ben...

Verhuisd

2010-01-19T08:08:00.002+01:00

De verhuizing is alweer achter de rug. We hebben nu een prachtig huisje in een hele grote berg sneeuw met heel veel dozen erin.

Ik moet nog even wennen aan een nieuw ritme. De reistijd is een stuk langer. Daarnaast is het erg druk op mijn werk in verband met Haiti. De giften stromen binnen en dat is natuurlijk fantastisch, maar erg veel werk. Alles moet op de juiste manier geregistreerd worden en er wordt de hele tijd gebeld.

Vanavond heb ik bovendien de eerste Zweedse les van het nieuwe semester.

Ik weet dus al met al nog niet precies wanneer die dozen uitgepakt gaan worden...

Ik hoop trouwens op mooi zonnig weer voor komend weekend. Dan kan ik foto's maken van de nieuwe situatie.

Lotje

2010-01-06T15:37:00.003+01:00

Het was alweer voor kerst dat ik hier met vriend kostelijk om heb staan lachen, maar nog geen tijd gehad om het met jullie te delen. Lees mee en geniet.

Gelezen op een doos Indiaas snoep:
"Traditionele Indiër Zoeterd Twaalfuurtje Van Amandel & Pistache. ZULKS VOORTBRENGSEL BEVAT VAN LOTJE GETIKT OF SCHROEFMOER COMPONENT!"

Dat u het weet...

Als je echt geen vertaler in huis hebt die een taal spreekt die ook maar een klein beetje verwant is aan het Nederlands, laat dit soort teksten dan gewoon weg...

Wij moesten in elk geval even bij het (gebrekkige) Engelse opschrift spieken voor we begrepen waar we voor gewaarschuwd werden:
"Traditional Indian Flaky Sweet With Almonds & Pistachios. THIS PRODUCT CONTAINS NUTS OR NUT COMPONENTS!"

Wolven

2010-01-05T17:29:00.003+01:00

Ik heb twee heerlijke weken kerstvakantie in Nederland achter de rug. Altijd een genoegen om er weer te zijn en vooral iedereen weer te zien, ook altijd fijn om daarna weer terug te zijn in mijn eigen huis. De eerste twee dagen werken waren behoorlijk wennen. Het leek wel of ik alles was vergeten. Heerlijk hoe je geheugen in twee werkeloze weken onbelangrijke registers als "wachtwoorden" en "toetsencombinaties" onmiddellijk schoonmaakt en archiveert...

Morgen alweer een vrije dag want men vier hier Driekoningen, Trettondedag jul, oftewel dertiende kerstdag. Ik heb geen kerstboom om te ontmantelen, maar kan mooi wat dozen inpakken want De Verhuizing, Deel III nadert met rasse schreden. 15 januari trekken we in ons nieuwe huisje.

In de tussentijd zijn er natuurlijk legio interessante en blogwaardige zaken gebeurd in Zwöden. Saab failliet en Volvo opgekocht door Chinezen, bijvoorbeeld. Maar waar mijn klomp vooral van brak was de wolvenjacht.

De Riksdag had besloten dat het aantal wolven in Zweden uitgedund diende te worden. Voor het eerst in decennia werd de jacht op wolven in Zweden geopend op 2 januari. Het aantal wolven dient rond de 210 te blijven is het idee. Ruim 10% van de 250 Zweedse wolven, 27 stuks, mocht daarom afgeschoten worden. Meer dan 10.000 (!) jagers registreerden zich, binnen een dag werden de 20 afgeschoten. Bovendien werden nog enkele wolven geraakt maar niet direkt gevonden, dus het aantal ligt waarschijnlijk hoger.

Ik ben geen expert, maar 250 wolven in een gigantisch land als Zweden lijkt mij niet veel. Voor zover ik weet is de wolf een bedreigde diersoort, die moet je koesteren, niet bejagen. Ik lees ook niet regelmatig in de krant dat er wolven mensen aanvallen. Een beetje economische schade (opgegeten schapen) moet je als samenleving voor lief nemen. Uit het natuurloze Nederland komende zeg ik bovendien: wees in godsnaam blij dat je nog echte natuur, inclusief grote roofdieren, hebt en bescherm dat.

Bovendien vind ik het middel, een algemene jacht, helemaal niks. Meer dan tienduizend amateurjagers op twintig wolven... Ik krijg daar een naar gevoel van. Met adrenaline gevulde stoere mannen die Het Kwaad gaan bestrijden. Waarom niet een handvol professionele jagers ingeschakeld? Dan heb je het tenminste in de hand en weet je echt hoeveel wolven er geschoten worden.

De afgelopen dagen woedt er een verhit debat in Zweden, voornamelijk tussen stad en platteland. De mensen uit de stad vinden het belachelijk, zielig en/of overdreven om op wolven te jagen. De plattelanders vinden dat die stedelingen niet moeten zeuren, want die hebben geen wolven in hun achtertuin. Ondertussen daagt de Zweedse roofdierenvereniging de Zweedse regering voor het Europees recht. Zij zijn tegen jacht op bedreigde diersoorten en bovendien was het quotum volgens hen veel te hoog en daarmee in strijd met Europese regels. Dus hopelijk volgend jaar niet in de herhaling.

Milieuhoofdstad

2009-12-13T08:06:00.003+01:00

Enkele weken geleden hadden Amerika en China de klimaattop in Kopenhagen al gezamenlijk dood verklaart, maar het lijkt nu allemaal toch nog redelijk positief te gaan eindigen. Europa beloofde vrijdag 7,2 miljard klimaatsteun aan de ontwikkelingslanden en er lijken ook klimaatdoelen gesteld te gaan worden. De race is echter nog niet gelopen, er kan deze week nog veel gebeuren.
Ondertussen deed het mij eraan denken dat Stockholm in 2010 de eerste Europese Green Capital is. De Europese Commissie riep deze titel in het leven om uitwisseling van ideeën tussen Europese steden te stimuleren. 80% van de Europeanen woont in steden, dus als die iets aan hun CO2 uitstoot kunnen doen en hun luchtkwaliteit kunnen verbeteren dan tikt dat aan.

Stockholm wordt de eerste Europese milieuhoofdstad vanwege haar lange traditie van milieuprogramma's en -plannen, bovendien is het milieubeleid verplicht geïntegreerd in alle andere beleidsterreinen. Verder heeft de stad de CO2 uitstoot per inwoner met 25% weten te verminderen sinds 1990 en heeft ze als doel in 2050 volledig onafhankelijk te zijn van fossiele brandstoffen.

Ik moet ook zeggen dat Stockholm voor de inwoner overkomt als een groene en schone stad. Deels heeft dat er natuurlijk mee te maken dat ze hier de ruimte hebben en hun 800.000 inwoners over een groot oppervlak verspreid hebben, maar ook als je daar rekening mee houdt doet de stad veel. Het openbaar vervoer is grotendeels CO2 neutraal. Er zijn tolpoorten ingevoerd waardoor het auto verkeer van en naar het centrum sterk is afgenomen. De meeste huizen worden verwarmd met stadsverwarming die vaak ook nog gestookt wordt met afval.

Vooral wat betreft fietsen kan Stockholm wat mij betreft nog een grote slag slaan. Vooral het centrum is erg fietsonvriendelijk ingericht met weinig vrijliggende fietspaden en een gebrek aan fietsroutes met goede doorstroming. Als dat toch eens echt goed geregeld zou worden...

Donker

2009-12-05T10:53:00.003+01:00

Uit de krant van vandaag:

Oftewel, de zon kwam vandaag op om 27 minuten over acht en zal weer onder gaan om 9 minuten voor drie vanmiddag. En het wordt nog erger. 21 december is pas de kortste dag.

Wel fijn dat ze ook Luleå en Kiruna afdrukken; het kan nog erger...

Baan

2009-12-02T20:03:00.003+01:00

Een jaar plus een maand heeft mijn inburgeringstraject geduurd en ik durf wel te stellen dat ik met vlag en wimpel ben geslaagd! Gister was namelijk de eerste werkdag van mijn nieuwe baan!

Ik mag een jaar lang werken op de afdeling Donorservices van Artsen zonder Grenzen. Het beviel me daar goed, dus toen deze positie vrij kwam moest ik solliciteren. Tot mijn grote verbazing kreeg ik de baan ook nog. Het is een administratieve functie waarbij ik verantwoordlijk ben voor de registratie en het contact met de duizenden particuliere Zweden die maandelijks geld overmaken en zij die bellen of mailen over een incidentele gift. In de praktijk mag ik vooral veel worstelen met een veel te ingewikkelde database, de telefoon opnemen en email beantwoorden en de tientallen vrijwilligers die op de afdeling werken aansturen.

Na twee dagen rondkijken ben ik eigenlijk alleen maar positiever geworden! Al twee dagen (of eigenlijk al een paar weken, sinds bekend is dat ik de functie krijg) vraagt iedereen op het kantoor aan me "hoe het voelt". Ik vond dat in het begin een beetje een rare vraag, maar het is kennelijk heel Zweeds, want ik krijg hem dus van alle kanten. En ik kan gelukkig steeds antwoorden: het voelt goed!

Huis(je)

2009-11-30T11:17:00.004+01:00

Pff, een week hard werken, maar dan heb je ook wat. Vorige week mailde onze huisbazin dat ze per 15 december geen toestemming meer heeft van de vereniging van eigenaren om haar huis onder te verhuren. Een lichte paniek maakte zich van ons meester. Balen ook, want dat betekent weer verhuizen, voor de derde keer in anderhalf jaar. En verhuizen is niet mijn hobby.

Dus aan het zoeken geslagen; alle vrienden en bekenden gevraagd en huizensites afgespeurd. Het leidde verrassend snel tot resultaat. Dit weekend konden we bij een paar huizen kijken en we vielen voor een echt Zweeds avontuur; een lief klein huisje op een eilandje even buiten Stockholm. Elke dag een uur reizen de stad in, maar dan woon je wel middenin het groen met uitzicht op de Oostzee.

Het is een ex-vakantiewoning, opnieuw geisoleerd om ook in de winter interessant te zijn voor bewoning. Geen riolering (maar een septische tank), geen waterleiding (maar een eigen bron) en oliekachels (ik hoop dat dat minder goor is dan het klinkt). Maar met een grote tuin, onwaarschijnlijk mooi uitzicht en oorverdovende stilte.

O ja, en er staat een mini-huisje in de tuin voor gasten.

Morgen schrijf ik meer. Dan kan ik namelijk vertellen over de eerste werkdag van mijn nieuwe baan.

Xenofobie

2009-11-22T16:04:00.003+01:00

Ik was zo blij dat ik het eindeloze, gepolariseerde debat in Nederland rond migratie achter me gelaten had. Ik werd er moe van en bovendien boos en verdrietig. Heerlijk om in het sociale Zweden te kunnen leven, waar niet elke politieke discussie over integratie gaat en je ook nog eens wat anders leest in de krant. Afgelopen week bleek echter dat het ook in Zweden wel degelijk sluimert onder de oppervlakte.

Het kleine plaatse Vellinge, buiten Malmö, was uitgebreid in het nieuws omdat ze weigerden alleenstaande minderjarige asielzoekers op te nemen. Het blijkt dat de Zweedse IND (Migrationsverket) al maanden bezig is om afspraken te maken met Zweedse gemeenten over de opvang van AMA's. Tot nu toe was het echter pas gelukt afspraken te maken met 98 van de 290 Zweedse gemeenten en honderden gevluchte kinderen wachten momenteel op een opvangplek.

Vorige week opende Malmö een opvanghuis in Vellinge, zonder dat de gemeente Vellinge daar in gekend was. Lars-Ingvar Ljungman, de plaatselijke leider van de Moderaterna (Zwedens grote centrum-rechtse partij die ook de huidige minister-president Reinfeldt levert), sprak er schande van. Geen vluchtelingen in zijn gemeente! Het hele land viel vervolgens over Vellinge heen. De Riksdag had er schoon genoeg van en bereidde een wet voor om gemeenten te dwingen AMA's op te nemen. De Moderaterna in Skåne riepen Ljungman op het matje.

Voor mij bracht de hele episode aan het licht hoe xenofoob met name Skåne is. Het blijkt namelijk al jaren zo te gaan. "Tegen" vluchtelingen zijn, is heel normaal en geaccepteerd. Jaren geleden bijvoorbeeld stelde een christen-democratische politicus in Vellinge voor twee á drie AMA's op te vangen. Hij en zijn gezin werden vervolgens wekenlang bedreigd en waren uiteindelijke gedwongen te verhuizen. De Zweedse extreem-rechtse partij, Sverige Demokraterna (SD), heeft zijn basis en grootste steun in Skåne.

De situatie wordt ondertussen steeds onrustiger. Vanochtend vroeg is er brand gesticht in de tuin van het opvanghuis. Vanmiddag organiseerde SD een demonstratie in Vellinge en was er een grote antiracistische tegen-demonstratie. Want gelukkig zijn er behalve reaguurders ook veel fatsoenlijke Zweden die zich uitlaten over de AMA's en de overgrote meerderheid spreekt er voorlopig schande van dat Vellinge ze weigert.

Maar ook Zweden begint haar onschuld te verliezen en vraagt zich steeds meer af; staat ons net zo'n escalatie te wachten als Denemarken en Nederland? Hoe zal extreem-rechts het doen bij de volgende verkiezingen?

EU-president

2009-11-16T15:04:00.002+01:00

Hoe zeer ik het Nederland ook gun om op elegante wijze van onze JP de MP af te komen, mag ik toch niet hopen dat hij daadwerkelijk de nieuwe post EU-president op zich gaat nemen. Hij past wel in het profiel "makkelijk te manipuleren centrum-rechtse politicus uit een middelgroot land", waar de grote landen waarschijnlijk voor gaan. Maar ik sukkel toch nog liever even met hem door in Nederland dan dat ik kies voor een slecht geleid Europa...

Bovendien ben ik het helemaal eens met Neelie Kroes die gister pleitte voor een vrouwelijke president.

Nog een paar dagen, dan moet het lijstje klaar zijn. Zweden werkt er, als EU-voorzitter, achter de schermen hard aan. En daar ligt wat mij betreft gelijk een probleem. Had het nou echt allemaal niet wat openlijker gekund?

Bijna niemand heeft zich "officieel" kandidaat gesteld. Alles gebeurt bilateraal in achterkamers en de Europese burger heeft eigenlijk geen idee wie er waarom straks Europees president wordt. Waarom geen openbare hoorzitting in het Europees Parlement georganiseerd? Dit benadrukt weer precies dat wat zo ondemocratisch en ondoorzichtig is aan Europa. Dat wat de Europese burgers zo moedeloos en pessimistisch maakt als het om de EU gaat.

ID-kaart

2009-11-13T16:07:00.004+01:00

Nieuw hoogtepunt in mijn inburgeringstraject: vandaag mocht ik mijn Zweedse identiteitskaart afhalen bij de Belastingdienst. Zweden is het enige land dat ik ken dat identiteitskaarten uitdeelt aan mensen met een andere nationaliteit, maar het is nodig. Ze vragen je hier namelijk de godganse tijd je te identificeren en zijn vaak niet tevreden met je Nederlandse paspoort.

Bovendien weiger ik met mijn paspoort op zak te lopen, dus ik probeerde het altijd met mijn rijbewijs maar dat moesten de meeste Zweden al helemaal niet. Zo'n gek roze vodje. Dus als ik weer eens een pakje af wilde halen bij het postkantoor, of medicijnen bij de apotheek, of wijn wilde kopen bij Systembolaget, of een auto wilde huren, of ergens met creditkaart wilde betalen, moest ik altijd zorgen dat ik mijn paspoort bij me had en dan soms nog praten als Brugman om het gewenste item ook echt mee te krijgen.

Maar no more, want ik hoor er nu eindelijk echt bij!

Na de privatisering van de postkantoren was er een beetje een gekke maas ontstaan in de wet. Er was een ware catch-22 ontstaan waarbij een een ID-kaart moest hebben om er een aan te kunnen vragen. Vroeger kon je namelijk een ID-kaart aanvragen bij het Postkantoor. Later kon het ook bij banken die het erbij gingen doen als service aan hun klanten. Toen de postkantoren geprivatiseerd werden, vonden die echter dat ze het niet meer hoefden te doen. Behoorde niet tot hun core business en iedereen haalde immers toch zijn ID-kaart bij de bank.

Banken echter, vonden dat hun personeel niet de kennis en training had om buitenlandse paspoorten op echtheid te controleren. Zij wilden dus alleen ID-kaarten verstrekken aan klanten die al een Zweeds identiteitsbewijs hebben en je kon alleen klant worden met een ID-kaart. Vorig jaar begon het de regering ook op te vallen dat dit alle immigranten voor een groot probleem stelt. Vaak lukt het uiteindelijk wel om een bankrekening te openen (als je je werkgever meesleept naar een bankfiliaal), maar dan willen ze je nog geen ID-kaart verstrekken.

Sinds juni mag daarom ook Skatteverket Zweedse ID-kaarten verstrekken. Met een Europees paspoort is het nu dus geen probleem meer. Heb je een niet-Europees paspoort, dan moet je een familielid meenemen die wel een Zweeds ID heeft en kan verklaren dat jij bent wie je zegt dat je bent. Heb je ook dat niet, dan moet je je werkgever of een Zweedse ambtenaar (!) waar je mee in contact bent geweest zo gek krijgen met je mee te gaan naar het kantoor van Skatteverket.

Wafels

2009-11-12T17:51:00.005+01:00

Ik zat gisteravond een beetje te bladeren in het tijdschrift van de Svenska Turist Föreningen (die onderhouden o.a. de hostels en berghutten in Zweden) en kreeg van alle winterse sneeuwfoto's met blozende kinderen met mutsen en skiënde mensen spontaan enorme zin in warme chocolademelk met wafels.

Ik ben sinds enkele maanden de trotse bezitter van een Zweeds wafelijzer en was gister weer zo onder de indruk van de ontzettend lekkere wafels die daaruit kwamen dat ik het recept moet delen. In Nederland hebben de wafelijzers niet zulke mooie hartjesvormen als in Zweden, maar dit recept smaakt vast ook goed in rechthoekige vorm.

Rest mij nog uit te leggen dat de Zweedse Wafeldag (Våffeldagen) elk jaar op 25 maart valt. Ik post dit recept echter toch lekker nu, want ik vind wafels gewoon meer een winterding.

Ingrediënten voor ca. 6 wafels:
150 g bloem, 1 tl bakpoeder, 1/4 tl zout, 2 tl suiker, 2 gesplitste eieren, 2,5 dl volle melk, 80 g gesmolten boter.

Meng bloem, bakpoeder, zout en suiker in een kom. Klop er de eidooiers, melk en boter door. Klop de eiwitten stijf en spatel ze door het beslag. Bak de wafels in een wafelijzer goudbruin en knapperig.

Voor de echte Zweedse ervaring serveren met ongezoete geklopte slagroom en jam. Liefst lingon- of hjortronjam uiteraard.

Wortels

2009-11-07T10:49:00.003+01:00

Er is nogal veel aandacht voor borstkanker in Zweden. Terecht natuurlijk. Ernstige ziekte die veel te veel vrouwen treft. De commercialisering van de strijd tegen de ziekte stuit mij hier en daar echter nogal tegen de borst. Deze week kwam ik nietsvermoedend thuis met een kilootje wortels, bleken het anti-borstkanker wortels te zijn. Nu vraag ik je...

Vrije vertaling van de tekst op de verpakking: "door het kopen van deze wortels steun je het Kankerfonds in haar strijd tegen borstkanker met 1,5 kronen". Voor de duidelijkheid: dat is ongeveer 15 eurocent.

Het is natuurlijk heel mooi dat allerlei bedrijven maatschappelijk verantwoord ondernemen, maar hier bekruipt mij toch het gevoel dat men goedkoop een slaatje probeert te slaan uit de sympathie die consumenten hebben voor onderzoek naar een ernstige ziekte.

Zo irriteerde ik me ook al aan het kledingbedrijf Lindex. Die hebben een speciale "pink collection" gelanceerd. "10% van de winst gaat rechtstreeks naar onderzoek naar borstkanker". Dan denk ik: waarom niet 100% van de winst, als je echt wat wilt doen? Waarom stort je als miljoenen verdienend bedrijf niet gewoon sowieso een fatsoenlijk bedrag in de kas van het kankerfonds? Als je het echt belangrijk vindt.

Vaccin

2009-11-05T13:33:00.004+01:00

Het gaat al sinds de zomer nergens anders meer over. In Zweden deze week weer volop in het nieuws (ik tel alleen de afgelopen twee uur al tien berichten op Google News). De hoogste tijd dus voor een Mexicaanse griep update. Ik schreef er eerder over svininfluensan in Zweden: hier en hier.

Sinds enkele weken is de Zweedse overheid als een gek aan het vaccineren geslagen en ik moet zeggen dat ik behoorlijk onder de indruk ben. In enkele weken hebben al meer dan twee miljoen mensen een gratis inenting gekregen. Allen behorend tot een risicogroep: (chronisch) zieken of zwangere vrouwen. Vanaf deze week kunnen ook "normale" mensen zich laten vaccineren, maar deze week wordt vooral nog voorrang gegeven aan de risicogroepen en kinderen en jongeren.

Natuurlijk wordt er geklaagd, dat blijkt geen typisch Nederlands fenomeen. Na een dip begin oktober in het aantal mensen dat in enquetes aangaf ingeënt te willen worden, lijkt iedereen nu het daadwerkelijk begonnen is ineens weer mee te willen doen. Lange wachtrijen dus en vaccins die overal op zijn. Mensen moeten echter niet zeiken, zoals bekend komen de vaccins niet allemaal tegelijk. Zweden ontvangt volgens plan tussen de 1 en 2 miljoen vaccins per week. Kwestie van geduld dus en voorlopig lijkt de grootste inentingscampagne uit de geschiedenis van het land behoorlijk volgens de planning te verlopen.

Ondertussen heb ik besloten het aan me voorbij te laten gaan. Ik ben immers jong en gezond en bovendien bang voor naalden. Ik ga mezelf de stress besparen en gun een of ander kind mijn twee doses.

Heiligen

2009-10-31T21:24:00.002+01:00

Vandaag is het Alla Helgons Dagen, Allerheiligen. In het Lutherse Zweden worden heel katholiek duizenden kaarsjes ontstoken op alle begraafplaatsen. Niet om alle heiligen te eren, maar om overleden familieleden te herdenken.

Om vijf uur vanmiddag (pikdonker op deze breedtegraad) was ik de nieuwsgierige toerist spelen op het plaatselijke kerkhof en inderdaad: heel veel kaarsjes en heel veel mensen. Helaas was de batterij van mijn fototoestel leeg, maar jullie kunnen het je wel indenken: heel mooi en mysterieus met zoveel lichtjes in het donker tussen de herfstbladen en de grafstenen. Ik snap waarom deze feestdag in Zweden zo populair geworden is de afgelopen jaren.

Want het grappige is dat het pas sinds 1953 een feestdag is in Zweden en het wordt schijnbaar elk jaar groter. Het is ook precies wat je nodig hebt in de herfst, als het echt weer donker begint te worden en koud en grijs; een feest met lichtjes en een mooie gelegenheid om stil te staan bij wie er zoal is heengegaan.

Het is vandaag trouwens ook het Angelsaksische Halloween, wat natuurlijk gebaseerd is op dezelfde feestdag (all hallows eve; alle heiligen) en ook dat feest wordt steeds populairder in Zweden.

De Zweden zijn misschien nog wel meer vatbaar voor alles wat uit Amerika komt dan wij in Nederland. Allerlei feestdagen en gebruiken worden met groot enthousiasme overgenomen. En de plaatselijke middenstand probeert er uiteraard een slaatje uit te slaan. Dus kon je je vandaag bij de McDonalds in het winkelcentrum tot spook laten schminken en verkocht de bakker gebakjes in de vorm van een pompoen.

Ik weet het niet, ik ben gek op tradities en culturele gebruiken, maar van die overgenomen tradities doen het niet voor mij. In Zweden hoor je je met Pasen als heks te verkleden en om wat kleingeld te vragen in ruil voor een Paaswens, niet met Halloween.

Ane

2009-10-29T10:25:00.001+01:00

Gister was ik bij een concert van de Noorse singer-songwriter Ane Brun. Ze woont in Stockholm alwaar ze een eigen label runt en wondermooie en rustgevende folkpopmuziek schrijft.

De laatste tijd komt ze hier regelmatig in het nieuws omdat ze aandacht vraagt voor het klimaatprobleem. Vorig weekend organiseerde ze nog een benefietfestival in Stockholm onder de titel "No more lullabies" om klimaatverandering op de kaart te zetten in het kader van de aanstaande top in Kopenhagen. In Svenska Dagbladet vertelde ze dat ze afgelopen zomer (!) een wake-up call kreeg toen ze milieuforum bezocht. Ze besefte toen pas hoe erg het eigenlijk is gesteld met het klimaat. Ik zeg, beter laat dan nooit en mooi dat ze zich nu inzet. Ze vliegt minder en wil haar volgende plaat alleen nog digitaal uitbrengen.

En gelukkig maakt ze dus als gezegd hele mooie liedjes. Prachtige stem.

Finland

2009-10-26T13:15:00.000+01:00

In het kader van mijn recente bezoek aan de Finse hoofdstad, nu een stukje over de bijzondere relatie tussen Zweden en Finland.

Dit jaar is het pas 200 jaar geleden dat Zweden Finland verloor aan de Russen (dat was gelijk de laatste serieuze oorlog die Zweden voerde). Het duurde nog tot 1918, na de Russische Revolutie, voor Finland een zelfstandige republiek werd. De twee landen staan dit jaar daarom stil bij hun gezamenlijke geschiedenis en culturele erfgoed. Bijvoorbeeld met allerlei kunsttentoonstellingen en media-aandacht.

Tot 1809 behoorde Finland zo'n 600 jaar tot het Zweedse koninkrijk. Er is dus nogal wat gezamenlijke geschiedenis en logischerwijs hebben de landen vandaag de dag ook nog veel met elkaar te maken. Nog steeds is er bijvoorbeeld een grote zweedstalige minderheid te vinden in Finland en een grote Finse minderheid in Zweden. Mensen met een Finse achtergrond vormen zelfs verreweg de grootste minderheid in Zweden en andersom.

De Finnen gaan daar zeer verantwoordelijk mee om. Zweeds en Fins zijn beide gelijkwaardige officiële talen in het land. Zowel Zweedstalige als Finstalige (als Samisch sprekende) kinderen hebben recht op onderwijs in hun moedertaal en leren daarnaast ook een aantal jaar de andere taal. In Zweden is Fins nog steeds een wat ondergeschoven kindje, ook al is het Fins sinds 2000 één van de officiële minderheidstalen. Begin twintigste eeuw werd zelfs een heuse campagne op touw gezet door de Zweedse overheid om Finse immigranten het Fins af te leren en hun te dwingen alleen nog Zweeds te spreken.

Het contrast is groot. Terwijl in Helsinki alle straatnaambordjes tweetalig zijn, weten de meeste Zweden nauwelijks dat er honderduizenden Zweedstalige Finnen bestaan.

Het bewustzijn over de gezamenlijke geschiedenis en banden lijkt in Finland in het algemeen veel groter dan in Zweden. De gezamenlijke geschiedenis van de twee landen is dan ook het verhaal van een zeer ongelijke relatie. Het begon als een klassiek kolonisatieverhaal waarbij de Finnen door de Zweedse overheerser behandeld werden als een minderwaardig volk. Zweedstaligen hebben in Finland altijd tot de bovenklasse behoort, terwijl de Finstaligen in Zweden juist tot de onderklasse hoorden. Zij kwamen door de eeuwen heen vooral naar Zweden om het laagbetaalde werk op te knappen. Terwijl wij in Nederland onze gastarbeiders in Marokko en Turkije zochten, haalden de Zweden ze van veel dichterbij, uit Finland.

Lees meer (in het Zweeds) bij de Zweedse Milieupartij die dit jaar hogere prioriteit vroeg voor de relatie met Finland.

Druk

2009-10-25T10:05:00.004+01:00

Je kent dat wel: stage, studie, bijbaantje, volleybal, sollicitatiebrieven en dan komen ook nog je ouders én je schoonouders op bezoek. Ontzettend gezellig, maar druk. Ik had dus even een blogpauze genomen, maar ik beloof beterschap. Ik ga gauw weer vertellen over wat ik mee maak en wat die gekke Zweden nu weer doen.

Hoe is het hier? Stockholm is ontzettend herfstig de laatste weken. Zowel in de goede als in de slechte zin van het woord. Mooie gekleurde blaadjes in de bomen en op de grond. Veel en vaak regen en grauwigheid.

Dat compenseren de Zweden de komende tijd door veel feest- en hoogtijdagen te plannen. Over veel van die dagen schreef ik vorig jaar al, maar ik heb er een paar over het hoofd gezien, en die kan ik mooi dit jaar coveren.

Tot slot wil ik nog een mooie foto met jullie delen van de heerlijke en prachtige chocoladetaart die mijn lief voor me bakte op mijn verjaardag. Een heerlijk luchtig en vooral overweldigend chocoladig geheel. En de voet waar hij op staat kreeg ik erbij.

Jarig

2009-10-14T08:28:00.004+02:00

Ok, het is niet heel zichtbaar, maar ik moest dit even delen: het sneeuwt op mijn verjaardag! Dat heb ik echt nog nooit meegemaakt. De foto maakte ik vijf minuten geleden vanaf ons balkon. Inmiddels is het ook alweer opgehouden en het gaat natuurlijk niet blijven liggen, maar toch: sneeuw op mijn verjaardag!

Ik weet niet of ik dat nou heel gaaf vind of dat ik verdrietig ben omdat de herfst ook alweer afgelopen is... Net zoals ik niet zo goed weet of ik het nou leuk vind om jarig te zijn of dat ik verdrietig word van het getal 27. Tot nu toe had ik wel elk jaar vaag het idee dat ik ouder werd, maar dat getal 27 boort wel echt alle illusies die ik nog had dat ik jong was keihard de bevroren Zweedse grond in...

Helsinki

2009-10-05T21:41:00.005+02:00

Door de ligging aan de Oostzee ligt Stockholm verrassend dichtbij steden die vanuit Nederland als héél ver weg voelen; Sint Petersburg, Tallinn, Riga en Helsinki bijvoorbeeld. Door drukke concurrentie van allerlei veermaatschappijen is het bovendien niet duur om de boot te nemen naar de overkant. Dit weekend besloten het vriendje en ik Helsinki met een bezoek te vereren.

De stad heeft zich sinds de val van de muur ontwikkeld van een beetje een grauwe, bijna Oostblokstad, tot een kleine (slechts een half miljoen inwoners) maar hippe metropool met design als haar voornaamste handelsmerk. Denk grote namen als Marimekko, Iittala en Arabia maar ook bijvoorbeeld het jongere hippe kledingmerk Ivana Helsinki.

We zagen: heel veel Mummintrollet, twee mooie musea, één gave kerk, een beetje een vergane botanische tuin, een mooie Art Nouveauwijk maar ook trieste Oostblokflats en overal onleesbare bordjes in een hun hele gekke taaltje.

De absolute aanraders:
Temppeliaukion Kirkko: misschien wel de mooiste kerk die ik ooit bezocht. Werd in de jaren '60 uitgeblazen in een grote rots met een dak van glas en 24 km koperdraad. Zie foto.

Het Natuur-Historisch museum: ik word niet moe van verhalen over het ontstaan van en de veelvuldigheid van het leven geïllustreerd met opgezette dieren en mooie plaatjes. Zeker niet als het zo goed gedaan is als in dit recent gerenoveerde museum van de Universiteit.

Interessant feitje: zo'n kraantje bij de WC om je achterwerk mee schoon te spuiten is heel gebruikelijk in Helsinki.

Snus

2009-09-28T12:13:00.006+02:00

Heb ik alweer bijna een jaar een blog over mijn belevenissen in Zweden, heb ik nog nooit iets over snus geschreven! Dat moet rechtgezet worden. Snus is namelijk een vreselijk Zweeds en bovendien actueel fenomeen.

Snus is tabak in poedervorm. De gedroogde tabak wordt behandeld met zout, soda en aroma's en gepasteuriseerd. Het wordt zowel los als in voorverpakte 'theezakjes' verkocht. Je consumeert het door een pluk of een zakje tussen je bovenlip en je tandvlees te leggen. De nicotine wordt snel via het tandvlees opgenomen en de snus geeft een lekkere smaak in de mond door de toegevoegde aroma's. Anders dan bij pruimtabak hoef je er niet van te spugen. Het wordt traditioneel gebruikt in Zweden en Noorwegen en de Zweedstalige delen van Finland. Het is recent echter ook in Noord-Amerika ingevoerd.

De Europese Unie voerde in 1992 een verbod op de verkoop van snus in, omdat het kankerverwekkend zou zijn. Later gaf de WHO toe dat dat op basis van het huidige onderzoek niet vast staat. Bij haar toetreding tot de EU dwong Zweden een uitzonderingspositie af, snus mag daar dus nog steeds verkocht worden.

Zweden zou het EU verbod op snus graag opgeheven zien. Nu steeds meer landen het roken van sigaretten verbieden in cafés en restaurants zou snus natuurlijk een prachtig alternatief zijn. Een mooie groeimarkt voor de Zweedse producenten. Waarschijnlijk wordt het verbod in 2010 opnieuw besproken. Je hoort als EU-voorzitter eigenlijk niet binnenlandse belangen op de agenda te zetten, maar als we het er toch over gaan hebben, dan wil de Zweedse regering natuurlijk wel een lans breken voor opheffing van het verbod.

Hoe slecht voor de gezondheid is snus? Is het een goed idee om het toe te laten, zodat minder mensen sigaretten gaan roken? Daar is de wetenschap nog niet over uit. Je krijgt er uiteraard geen longkanker van, maar er zit wel nicotine in en dat kan zorgen voor hoge bloeddruk, hart- en vaatziekten en alvleesklierkanker. Het is bovendien zeer verslavend. Snus is verder slecht voor je tandvlees en daarmee voor je tanden. Helemaal geen nicotine gebruiken is dus zeker beter, maar snus lijkt minder slecht voor je gezondheid dan sigaretten.

Het lijkt mij eigenlijk dat de EU geen poot heeft om op te staan om snus niet toe te laten. Het is minder slecht voor de gezondheid dan sigaretten (en die zijn toch ook toegestaan) en je kan het zelfs zien als 'harm reduction' ten opzichte van sigaretten. Laat rokers overstappen op snus, dat werkt minstens zo goed voor hun verslaving, maar is minder schadelijk voor de gezondheid en vast lekkerder dan nicotine kauwgom. Als niet-roker hoef ik bovendien niet mee te roken.

Blijft over dat het gewoon raar is en dat ik nog altijd verbaast opkijk als ik een leeftijdsgenoot zo'n zakje onder z'n lip zie duwen...

Rekeningrijden

2009-09-23T13:39:00.006+02:00

Vandaag in DN: na 4 jaar heeft de tolzone rond Stockholm gezorgd voor een stabiele verkeersafname van 18%. In 2005 werd de trängselskatt ingevoerd. Van iedereen die de stad in of uit rijdt van of naar de buitenwijken of de snelweg wordt het nummerbord gescand. Op basis van het tijdstip kost elke passage tussen de 10 en 20 kronen (tussen 1 en 2 euro dus). 20 kronen in de spits, 10 kronen in daluren. Aan het eind van de maand krijgt elke automobilist een acceptgiro thuis.

Toen ik er voor het eerst van hoorde vond ik dat bedrag zo laag. Dat levert toch nooit reactie op? Wat is nou 2 euro? Maar het werkt dus. De eerste drie maanden was er een grote verkeersafname. Meer dan 20% minder auto's. Na drie maanden nam het weer iets toe, maar sindsdien ligt het percentage stabiel op 18% minder autoritten. Daarmee is het voor Stockholm een zeer goedkope manier geweest om de doorstroming en luchtkwaliteit te verbeteren en het aantal files te laten afnemen.

Waar wachten we in Nederland eigenlijk nog op?

Kräftskiva

2009-09-20T11:30:00.005+02:00

Ik dacht dat ik ze allemaal gemist had, maar gelukkig waren er Zweden die, geheel tegen traditie, een Rivierkreeftfeest organiseerden in september en mij uitnodigden. Eigenlijk net als Midzomer, maar dan met kreeft in plaats van haring. Liedjes zingen, eten en snaps drinken. Ik mag deze Zweedse tradities wel.

Zoals gezegd draaien al die Zweedse feestjes helaas wel om het verorberen van dode dieren. Gelukkig is het traditionele bijgerecht voor rivierkreeft Västerbottenpaj; een quiche met Västerbottenkaas. Dat is een harde, gerijpte kaas. Vrij vet met kleine gaatjes. Erg lekker. Het heeft misschien nog het meest van Pecorino of Parmezaanse kaas, maar kan waarschijnlijk ook goed vervangen worden door oude Nederlandse kaas.

Västerbottentaart met cantharellen

Ingrediënten:
Deeg:
3 dl bloem
1,5 dl geraspte kaas
100 g boter
1 ei
2 el water

Vulling:
1 bosje bieslook
200 g verse cantharellen
2 eieren
2 dl melk
2 dl fijn geraspte Västerbottenkaas
1 tl zout
gemalen peper

Meng de bloem, boter, kaas en ei in een kom. Voeg zoveel water toe als nodig om er een soepel deeg van te maken. Laat het een half uurtje rusten in de koelkast. Druk het daarna in een ingevette quichevorm met een diameter van ca. 23 cm. Bak de bodem blind (met bakpapier en ongekookte bonen of rijst erin) ca. 15 minuten op 200 graden.

Bak de paddenstoelen een paar minuten in een beetje boter tot ze zachter worden. Verdeel ze over de taartbodem. Klop in een kom eieren, melk, kaas, gehakte bieslook en zout en peper. Giet dit over de paddenstoelen en bak nog ca. 15 minuten of tot gestold en goudbruin.

Primeur

2009-09-18T09:19:00.002+02:00

Ik zag vanochtend in de metro mijn eerste man met mondkapje!

Verder kan ik melden dat de Zweden als een gek met "handsprit" in de weer zijn. Je weet wel, van dat antibacteriële handen-schoon-zonder-water-en-zeep alcohol-spul. Gaat hier als zoete broodjes over de toonbank. Op veel plekken uitverkocht. De Deense apotheken in de grensregio rapporteren een verveelvoudiging van het aantal Zweedse klanten en ze komen allemaal handsprit kopen.

Kerkverkiezingen

2009-09-16T09:11:00.004+02:00

Foto: Jim Elfström/IKON

Als democraat houd ik van verkiezingen. De posters in de straten met teksten als "Laat je stem horen" en "Verkiezingen 2009" trokken dan ook meteen mijn aandacht. De gemeenteraadsverkiezingen en Riksdagverkiezingen zijn hier echter pas volgend voorjaar. Dus ik was een beetje in de war.

Wat blijkt? Ze hebben hier Kerkverkiezingen elke vier jaar. Om alle vertegenwoordigende lichamen in de kerk te kiezen. Compleet met politieke partijen (er is dus uiteraard ook een groep "Miljöpartister i Svenska Kyrkan"). En iedereen wordt dus wekenlang opgeroepen zijn stem uit te brengen. Als dat niet democratisch is... Een soort waterschapsverkiezingen eigenlijk, maar dan religieus. Lijkt me heel lastig om je te onderscheiden als politieke partij binnen een kerk, maar misschien zie ik dat helemaal verkeerd.

Beetje achtergrond informatie: sinds 2000 (!) is de evangelisch-lutheraanse Svenska Kyrkan (Zweedse kerk) niet meer de officiële staatskerk. De kerk heeft ruim 6,8 miljoen leden. Op een bevolking van 9 miljoen een heel behoorlijke score. Het neemt echter af, want sinds 1996 word je niet meer automatisch lid als je ouders lid zijn, maar moet je echt gedoopt worden.

Op de website van de Svenska Kyrkan vond ik trouwens deze hilarische aanbeveling: "Nu kan je bidden via internet. En andermans gebeden volgen". Ik zal er als atheist wel weer helemaal niets van begrepen hebben, maar ik dacht dat bidden een gesprek met God was. En het lijkt me sterk dat je internet nodig hebt om God te bereiken... Die is toch alwetend, alziend, alhorend?

Bezoek

2009-09-13T17:55:00.002+02:00

Bezoek uit Nederland is gaaf. Dat is wel mooi als je emigreert. Al je vrienden vinden het een prachtig excuus om een reis te maken en komen je opzoeken. En dan heb je ze een paar dagen helemaal voor jezelf. Pure luxe.

Bovendien willen ze dan natuurlijk wat van de stad zien, en zo kom ik zelf ook nog eens ergens. Vandaag in het Natuur Historisch Museum bijvoorbeeld. Sleutelwoorden: groot, opgezette dieren, opstellingen uit de jaren '80. Dat klinkt niet heel positief, maar het was heus leuk.

Ik maak me alleen een beetje zorgen over als die vrienden straks allemaal langs geweest zijn... Komen ze dan wel allemaal nog een keer?

Foto: Naturhistoriska Riksmuseet, Staffan Waerndt.

Illegaal

2009-09-06T18:24:00.004+02:00

Zweden wereldnieuws! De Zweedse overheid betaalde mee aan een feministische pornofilm. Maar waar ik eigenlijk over wilde vertellen is de sympathieke Eritrese illegaal die de Lotto won. Daar word je namelijk gewoon blij van (zie ook het filmpje, hoewel ik niet weet hoe goed dat overkomt als je geen Zweeds verstaat).

Tesfaldet Tesloy is al zes jaar in Zweden maar in 2006 werd zijn asielaanvraag afgewezen. Eritrea neemt echter geen afgewezen asielzoekers terug, dus Tesfaldet kan op dit moment niet uitgezet worden. Hij leeft daarom illegaal in Zweden.

Gisteren won hij echter de Lotto: 10.000 kronen per maand de komende 10 jaar. Dat maakt zijn leven een stuk makkelijker. Hij heeft immers geen werkvergunning en dan is 1000 euro per maand heel mooi meegenomen. En, geluk bij een ongeluk, belasting betalen hoeft ook niet als je illegaal bent. De 28-jarige gyminstructeur wil met het geld zijn opleiding tot fysiotherapeut financieren. Maar ja, werken mag hij officieel natuurlijk nog steeds niet.

Je gunt die vriendelijke jongen dat geld zó, dat maakt het een mooi verhaal, maar aan de andere kant maakt het ook verdrietig. Zoveel gemarginaliseerde mensen... Geef dit soort onuitwijsbare afgewezen asielzoekers toch in elk geval tijdelijk een verblijfsvergunning. Nu wordt hun hele bestaan gewoon ontkend. En dat doe je niet met mensen.

Tjejmilen

2009-08-30T08:54:00.005+02:00

Hoe was het ook weer, "when it rains, it pours"?

Ik wilde graag wat te doen hebben en dat is helemaal gelukt. Ik wil heel graag iets schrijven, maar vind gewoon de tijd niet...

Ik heb bijvoorbeeld net een bestuursvergadering van twee dagen (!!) genotuleerd voor Läkare utan gränser. Heel interessant en leerzaam, maar die mensen moeten echt een cursus efficiënt vergaderen... Twee dagen... Wel Tsjechisch bier vrijdagavond in een soort van Duitse bruine kroeg...

Vandaag mag ik alweer water uitdelen bij een hardloopevenement. Was het vóór de zomer de Stockholm Marathon, nu hebben de vrouwen een eigen 10 kilometer lange loop door Stockholm; Tjejmilen. Mijn volleybalvereniging krijgt geld voor onze hulp, dus ik doe het niet zomaar voor de lol. De zon schijnt echter, dus ik denk dat ik me wel vermaak.

Morgen heb ik examen van mijn oude Zweeds cursus waar ik nog allemaal teksten voor moet bestuderen. Donderdag heb ik mijn tweede Zweedse les op de universiteit. Inclusief een behoorlijk wat huiswerk en ik moet de boeken nog steeds op de kop tikken...

Ach, ik zal maar niet klagen. Ik vind het ook helemaal niet erg. Maar mijn blogfrequentie lijdt er zo onder...

Antisemitisme

2009-08-22T16:37:00.004+02:00

Wat werkt politiek toch interessant. Eén artikel in een Zweedse krant en enkele dagen later is een heuse internationale politieke rel ontstaan tussen Zweden en Israël... NRC Handelsblad schrijft er vandaag ook over.

Het Zweedse Aftonbladet schreef over de aanklacht van een aantal Palestijnse families dat hun gevangen zittende zoons door de Israëliërs gedood zouden zijn voor hun organen. Dit in verband met een recent in Amerika opgerold crimineel netwerk geleid door een joodse zakenman die organen uit Israël haalde en die verkocht in de VS. Volgens Aftonbladet neemt Israël het niet zo nauw met de herkomst van donororganen, de journalist geeft daar een aantal voorbeelden van waaronder dat van het gebruik van organen van Palestijnse gevangenen.

De Israëlische diplomatie draaide vervolgens overuren. De Zweedse ambassadeur werd op het matje geroepen, excuses geeist. De minister van buitenlandse zaken Lieberman eiste van zijn Zweedse collega Carl Bildt dat hij afstand zou nemen van deze antisemitische publicatie. Bildt weigerde dit. Hij is nogal een onderkoeld, bijna Hollands nuchter persoon, dus ik had niet anders verwacht, maar de Israëlische politici zijn woedend. Lieberman stootte vervolgens onder de gordel door te stellen dat dit hem nogal herinnerde aan de Zweedse neutraliteit tijdens de Tweede Wereldoorlog: toen deed de Zweedse regering ook niets... Vandaag mengde ook Fredrik Reinfeldt, de Zweedse minister-president, zich in het debat door te stellen dat niemand de Zweedse regering kan vragen tegen haar eigen grondwet te handelen. U weet, vrijheid van meningsuiting enzo.

Ik vind het nogal een gewaagd stuk van Aftonbladet. Er worden nogal wat verbanden gelegd en zaken gesuggereerd die ze volgens mij nooit waar kunnen maken. Maar antisemitisch is het niet. Wel kritisch tegen Israël, maar dat staat toch niet gelijk aan antisemitisme. Wat mij opvalt is dat die Israëliërs al net zo doen als al die Islamitische leiders; ze vragen om staatscensuur. Denk aan de ophef rond Wilders' Fitna en de Mohammed cartoons in Denemarken. Dan heb je toch niet helemaal begrepen wat een parlementaire democratie eigenlijk inhoudt... En wat wint Israël eigenlijk bij zo'n in de media uitgevochten rel? Laat toch lekker gaan, dan leest niemand zo'n artikel in de cultuurbijlage van Aftonbladet...

Griepprik

2009-08-17T17:59:00.003+02:00

Nederland gaat niet haar gehele bevolking inenten tegen de Mexicaanse griep, zo meldt de NOS. Slechts medisch personeel en de mensen die elk jaar een griepprik aangeboden krijgen worden in het najaar ingeënt. Lijkt mij een goed plan. Risicogroepen eerst. Deze griep lijkt die groepen te besmetten die altijd vatbaar zijn voor de griep. Hoewel jongeren wat vaker het H1N1-virus lijken op te lopen, wat te maken kan hebben met resistentie van ouderen die in hun jeugd al eens besmet zijn geraakt door een gelijkend virus.

In Zweden is men vooralsnog van plan de gehele bevolking twee maal in te enten. Dat is tweemaal 9,3 miljoen prikken. Stel je even voor wat een gigantische logistieke operatie dat is. Huisartsen maken zich ernstige zorgen over de overbelasting die dit op hun praktijken gaat veroorzaken en zijn boos omdat ze weinig tot geen informatie krijgen van de overheid. De gemeenten, provincies en het Rijk maken ondertussen ruzie over wie eigenlijk voor de kosten op moet draaien. Nee, lekker georganiseerd wel.

Ondertussen is het aantal besmettingen in Zweden veel lager dan in bijvoorbeeld Nederland en is er in Zweden nog niemand aan de Mexicaanse griep overleden. Sowieso is het sterftecijfer van deze grieppandemie niet veel hoger dan dat van de normale jaarlijkse griepgolf.

Het is natuurlijk goed dat overheden er bovenop zitten, maar ik ben bang dat de Zweedse overheid in dit geval een beetje teveel hooi op haar vork genomen heeft, zonder dat daar nu direct aanleiding voor is... Maar mocht ik opgeroepen worden voor een inenting, dan laat ik het u natuurlijk onmiddellijk weten. Wordt vervolgd?

Rivierkreeft

2009-08-16T19:29:00.004+02:00

afbeelding: David Castor

Zweden komt langzaam weer tot leven na de zomervakantie. In juli is het hele land op vakantie. Maar morgen is toch echt bijna iedereen weer op zijn werk. Maar de Zweden rekken de vakantie graag nog een beetje. In augustus is het nog behoorlijk warm en zonnig weer, in september begint toch echt de herfst. Zolang het kan wordt er dus nog zoveel mogelijk gebarbecued en voor het gemak is de hele maand augustus omgedoopt tot rivierkreeft-maand. Alweer een Zweeds feestje waar het voor vegetariërs slecht toeven is...

Deze maand is hét seizoen voor Zweedse rivierkreeft. "Vroeger" mocht je geen rivierkreeft vangen voor de eerste woensdag in augustus. Tegenwoordig wordt de meeste kreeft geïmporteerd uit Noord-Amerika, Turkije of China en is dus het hele jaar verkrijgbaar, maar de Zweden zouden de Zweden niet zijn als ze niet vast hielden aan hun tradities. De meeste Zweedse rivierkreeft wordt gevangen in Vänern en Vättern, de twee gigantische meren in het hart van Zuid-Zweden. Ze worden gekookt en koud gegeten met bergen dille bij een gigantisch buffet.

Om de een of andere reden móet je dat buffet trouwens versieren met Sint Maarten lampions (hoewel ik betwijfel dat de Zweden weten dat dat Sint Maarten lampions zijn). Die lampions zijn daardoor min of meer symbool geworden voor de kräftskiva, het Zweedse kreeftfeest.

Vogels

2009-08-13T19:19:00.004+02:00

Laatste deel van het vakantieverslag. Er waren namelijk nog wat mooie vogelfoto's die ik wil delen. Er waren superveel vogels op de Lofoten. Ik vond de meeuwen die de hele tijd naast de boot vlogen al behoorlijk gaaf. De papegaaiduikers waren al ongewoner er grappiger. Die kunnen namelijk eigenlijk helemaal niet vliegen, maar vinden de boot wel heel eng en rennen daarom maar weg over het water...

Maar de zeearends waren echt gaaf. Wat een gigantische dieren. Het was misschien ethisch niet helemaal verantwoord dat de kapitein deze lokte met vis, maar je krijgt er wel mooie foto's van...

Lofoten

2009-08-06T19:24:00.004+02:00

Vakantieverslag deel 2.

De tweede week van de vakantie reden we door naar Noorwegen. Is dat anders dan Zweden? Ja, enorm. Veel ruiger, veel spectaculairder, veel meer bergen, veel minder saai (sorry, Zweden...). Noord-Zweden heeft hele mooie stukken, maar het is vooral ook heel veel eindeloos dennenbos met meertjes ertussen.

De Lofoten, zo liet ik mij wel eens vertellen, is misschien wel de mooiste plek op aarde, mits het niet regent. Wij hadden mazzel, het regende erg weinig. Behalve dan die anderhalve dag op het eind toen het 36 uur non-stop regende. Maar die vergeten we gauw.

De Lofoten zijn een eilandengroep voor de kust van Noorwegen. Hele stijle bergen schieten uit het ijsblauwe zeewater omhoog. Smalle wegen kronkelen zich langs de rotsen en om elke bocht ligt, meer in de zee dan op het land, een schattig vissersdorpje. Verder heel veel vogels en spannende zeebeesten (walvissen, zeehonden) en heel veel stokvis.

Stage

2009-08-03T16:55:00.003+02:00

Vandaag was de eerste dag van mijn stage. En je weet hoe dat gaat met eerste dagen; je wordt doodgegooid met informatie. Ze hebben bij Artsen zonder Grenzen Zweden een stuk of drie databases waar ik mee moet werken en een (interne) website die natuurlijk met een contentmanagementsysteem werkt dat ik nog niet ken. Ik hoop dat ik mijn aantekeningen van alle verschillende programma's morgen nog snap... Al met al lijken de werkzaamheden echt precies op het soort werk dat ik bij GroenLinks deed.

Verder leuke informele en internationale sfeer, park aan de overkant van de straat om in te lunchen en al vroeg naar huis omdat mijn begeleider en de jongen die voor mij stagiair was vannacht respectievelijk vanochtend vanuit Lapland naar Stockholm gereisd waren en dus moe waren.

Kungsleden

2009-08-02T18:05:00.001+02:00

Drie weken vakantie hadden we. De eerste week werd gevuld met een wandeltocht langs het Kungsleden. Een in Zweden beroemd wandelpad. Het werd aan het begin van de twintigste eeuw aangelegd door de Svenska Turistföreningen (STF) om meer mensen in aanraking te laten komen met de Laplandse natuur. Het pad is derhalve goed onderhouden en er staan vele berghutten langs, allemaal op ongeveer een dagtocht van elkaar.

Met ouders en vriend liep ik in vier dagtochten van Kvikkjokk naar Saltoluokta (ca. 60 km). Dit deel van het Kungsleden loopt langs en door het nationale park Sarek. Volgens de propaganda van het park het ongereptste stukje Europa. We deden het sjiek. Zonder tent en lekker in hutten slapen. Dat scheelt ettele kilo's in bepakking en is een stuk comfortabeler. En dat kon ik wel gebruiken, want had ik al gezegd dat ik eigenlijk helemaal niet zo'n bergwandelaar ben? Lopen is gewoon niet helemaal mijn ding. Doe mij maar een fiets. En ik kán wel lopen. Maar ik vind 5 uur lopen achter elkaar gewoon niet zo leuk...

Het landschap maakte veel goed. Het was echt heel mooi. Weidse uitzichten, mooie bergen, kraakheldere meertjes en stroompjes. En het is zo groot en leeg. Helaas konden we minder genieten van de fauna. Ik had gehoopt ergens tegen een kudde rendieren aan te lopen, maar dat is helaas niet gebeurd. Wat we wel zagen waren duizenden muggen en knotts (nare bijtende minivliegjes). Ik heb natuurlijk ook Nooit meer slapen gelezen, maar had die muggenellende nog nooit in deze mate aan den lijve ondervonden. Na drie uur lopen wil je gewoon heel graag even zitten, maar dat ging bijna niet omdat je dan opgevreten werd...

Goed, wel heel blij dat ik het gedaan heb. Want een enorm Zweedse ervaring en toch ook wel erg mooi.

Thuis

2009-08-01T14:02:00.004+02:00

Ik ben weer thuis! Poes gehaald en geknuffeld (weinig geïnteresseerd, wilde meteen naar buiten...). Wasmachine geboekt. Meeste spullen alweer opgeruimd. Hieronder alvast deel 1 van het vakantieverslag: een mooie foto uit de Zweedse bergen in nationale park Sarek in Lapland.

Vakantie

2009-07-10T09:39:00.003+02:00

Pff, wat moet er nog veel gebeuren vandaag. Morgenochtend vertrekken we voor drie heerlijke weken Noord-Zweden en -Noorwegen. Misschien kom ik in de gelegenheid om een fotootje te posten hier of daar, maar daar ga ik niet van uit. Een deel van het Kungsleden wandelen in de Zweedse bergen is ons plan en vervolgens door naar de Lofoten, een prachtige eilandengroep voor Noorwegen. Ik heb er jättemycket zin in... Nu maar hopen dat de regen die Zweden de laatste dagen teistert wegtrekt...

Voor wie in de tussentijd iets te lezen wil hebben schreef ik hier een column over Zweden en vakantie vieren. Over de archipel van Stockholm. In De Leunstoel; een heus internettijdschrift met kunst, cultuur en algemene beschouwingen. En elke maand een artikel uit het buitenland.

Nederland

2009-07-06T09:20:00.002+02:00

Nederland is leuk en plakkerig warm en vreemd en vertrouwd.

Ik heb mijn verblijf zo efficiënt gepland dat ik sinds mijn aankomst donderdag non-stop bij vrienden of familie op bezoek was. Voor maandagochtend kon ik echter niemand interesseren dus nu even tijd om niks te doen. Te bedenken wat ik overal van vind.

Het is zowel heel vreemd als heel vertrouwd om weer in Nederland te zijn.
Wat is het toch een zegen om in je eigen taal te praten met mensen die je echt kennen (a.k.a. vrienden).
Amsterdam en Utrecht zijn leuke steden op een heel andere manier dan Stockholm.
Ik mis mijn lieve huisje met tuintje in Amsterdam Oost!
Ik mis alle mensen nog veel meer.

Grappig hoe weinig ik in Stockholm eigenlijk aan Nederland denk. Je leeft nu eenmaal vooruit, niet achteruit. En het is gelijk een verdedigingsmechanisme om niet te hoeven missen. Maar een beetje melancholie op zijn tijd is ook best lekker.

Voorzitter

2009-07-01T20:15:00.000+02:00

Vanaf vandaag is Zweden voorzitter van de Europese Unie. Een dag dus vol met bobo's overal op de foto in Stockholm (met de koning!), overal politie in de stad en alle stadsbussen hadden (gezellig!) Europese vlaggetjes. Ik zeg het je, die Zweden worden van regelrechte Eurosceptici nog eens de grootste fans.

Goed, een gigantisch spektakel dus. Vandaag in Stockholm, maar de rest van het jaar in het hele land. 971 miljoen kronen (ca. 91 miljoen euro) heeft de Zweedse regering uitgetrokken voor het halfjarige voorzitterschap. Voor dat geld worden vooral honderden vergaderingen belegd. Elf "informele ministervergaderingen" worden verspreid over het land georganiseerd. Daarbovenop nog eens ruim 100 vergaderingen van ambtenaren en politici. En dan te bedenken dat de overgrote meerderheid van de vergaderingen in Brussel gehouden wordt.

Na het rommelige voorzitterschap van Tsjechië kan Europa wel weer wat richting gebruiken. Het is tenslotte niet alsof er niets te doen valt. Financiële crisis, klimaatcrisis, er valt nog wel wat te fixen zal ik maar zeggen. Die twee crises zijn overigens precies de zaken waar minister-president Reinfeldt de meeste aandacht aan gaat geven. Centraal is daarbij de klimaattop die in december in Kopenhagen wordt georganiseerd. Het wordt een hele kunst om alle Europese lidstaten daar achter één verdrag te krijgen.

Andere aandachtspunten zijn de vervuilde Oostzee en het creëren van een Europees asielbeleid. Verder is er natuurlijk de installatie van het nieuwe Parlement, de eventuele herbenoeming van Barosso en de ratificatie van het verdrag van Lissabon.

Al met al een behoorlijk spannend voorzitterschap. En allemaal onderwerpen waarbij het mij helemaal niet gek lijkt dat Zweden wat extra invloed heeft. Als Reinfeldt wat invloed uit kan oefenen op de top in Kopenhagen of op het Europese asielbeleid kan dat de uitkomst alleen maar in de goede richting helpen. Zweden heeft op deze onderwerpen immers een veel milieuvriendelijker en immigratievriendelijker beleid dan grote delen van de rest van Europa.

Borsten

2009-06-26T13:40:00.002+02:00

Blote borsten om precies te zijn. Daar wil elke krant wel over schrijven en dus lees je vandaag en gister niks anders in de Zweedse media. Want wat wil het geval? In de zwembaden van Malmö is het vanaf heden ook voor vrouwen toegestaan zonder bovenstukje te zwemmen.

Hebben we het in Nederland in verband met badkleding in zwembaden vooral over bourkini's, in Zweden maken ze zich dus zorgen over hele andere zaken. Niet teveel maar te weinig stof. Een heuse actiegroep Bara bröst (leuke woordspeling, betekent "slechts/maar borsten" maar barbröstat is "met ontblote borsten") ijvert in Zweden voor het recht voor vrouwen om topless te mogen zwemmen. Immers: mannen mogen dat al een eeuwigheid en elke vrouw zou toch zelf moeten mogen kiezen wat ze aandoet in het zwembad, zolang het maar aan de hygiëne regels voldoet. Tegelijkertijd pleit de actiegroep voor het ontseksualiseren van borsten. Als je aan het zwemmen bent, ben je namelijk aan het zwemmen, dat is niet seksueel, zo stellen ze.

Ik vind het een sympathiek initiatief. Inderdaad, al wil ik volledig naakt zwemmen, ik doe daar andere mensen toch geen kwaad mee? Het is zelfs hygiënischer dan een badpak. Overigens heb ik ook met de bourkini geen enkel probleem. Mensen moeten lekker aandoen waar ze zich prettig in voelen. Een Zweedse columniste gaf al aan dat zij haar borsten liever wel seksualiseert. Zij houdt haar bikinitop dus lekker aan. Tja, en ook dat snap ik wel.

Dan naar de praktijk. Ik verwacht dat je als barabröst-vrouw waarschijnlijk wel bereid moet zijn wat extra lange staarpartijen naar je borstkas te doorstaan. Immers, je kan zelf wel besluiten dat je borsten in het zwembad niet seksueel zijn, voor je medezwembadgebruikers ligt dat wellicht toch anders. En hoewel geen enkele man natuurlijk het recht heeft jou een al te oncomfortabel gevoel te geven, moet je er ook niet kinderachtig over doen...

Moed

2009-06-24T11:01:00.006+02:00

Ik haat het aan mezelf, maar ik ben helemaal niet goed in avontuur en nieuwe situaties. Ik ben derhalve niet de snelste. Ik heb altijd wat tijd nodig om mijn draai te vinden. Ben niet iemand die een ruimte vol met onbekende mensen binnenloopt en binnen vijf minuten een interessant gesprek en waarschijnlijk drie nieuwe vrienden heeft. Ben niet iemand die alles uit zijn handen laat vallen en een half jaar door de Sahara gaat wandelen als iemand dat voorstelt. Ik ben eigenlijk wel gehecht aan mijn zekerheden en dat wat ik ken...

Maar na een half jaar Zweden heb ik nu eindelijk het gevoel dat mijn nieuwe leven echt gaat beginnen! Natuurlijk heb ik niet een half jaar uit mijn neus gegeten. Ik heb veel Zweeds geleerd. We zijn in Zweden nog een keer verhuisd. We zijn er veel op uit geweest om te kijken hoe dit land er eigenlijk uitziet in de winter. Ik heb werk gezocht. Ik heb een nieuw plekje voor mezelf gemaakt. Ik heb mensen leren kennen.

Maar nu begint het echt. Na de zomer begin ik als stagiair bij Artsen zonder Grenzen Zweden. Bovendien hoorde ik vorige week dat ik dan ook mag beginnen met "Zweeds voor gevorderden" aan de Universiteit van Stockholm. En dat voelt goed. Geeft nieuwe moed. Soms moet het leven je gewoon een beetje meezitten. En als de zon dan ook nog schijnt...

Kikkerdans

2009-06-18T11:33:00.003+02:00

Midzomer breng ik, geheel volgens goede Zweedse traditie, al kamperend door op een eilandje voor Stockholm. Wie weet zelfs inclusief dans rond de Midsommarstång... Onderstaand liedje ken ik na twee keer kijken gelukkig al uit mijn hoofd. Små grodorna. Over kleine kikkertjes. Zonder oren en zonder staart. Maar kwaken kunnen ze...

Koffie-verkeerd-moeders

2009-06-15T12:51:00.006+02:00

Iedereen weet dat Zweden een soort paradijs is voor jonge ouders. Afgelopen weekend Skypte ik met een Amerikaanse vriendin en we hadden het over het krijgen van kinderen. Ik raadde haar sterk aan eerst naar Zweden te emigreren en dan pas aan kinderen te beginnen vanwege de onwaarschijnlijk goede regeling voor zwangerschapsverlof. Ze wilde dan eerst wel eens weten hoe goed precies, dus ik heb het even voor haar uitgezocht. Het blijkt nog beter dan ik dacht.

Föräldraförsäkringen (ouderschapsverlof) is in totaal 480 dagen, oftewel 16 maanden, te verdelen tussen de beide ouders vóór het kind acht jaar oud wordt. Tot het kind anderhalf is kun je volledig vrij nemen, daarna mag je arbeidstijdverkorting toepassen. Onder deze periode wordt je loon doorbetaald op 80% (met een bepaald plafond). Een deel wordt betaald door de werkgever, een deel door de staat. Minstens twee maanden moet elke ouder zelf opnemen, de rest mag de andere ouder opnemen. Vaders krijgen bovendien 10 werkdagen vrij rond de bevalling. Voor een tweeling krijg je 180 dagen extra. Als je alleenstaande ouder bent mag je alle dagen zelf houden. Ook als je geen werk hebt krijg je een (lagere) dagvergoeding.

Geen wonder dat je in Zweden een speciaal woord hebt voor moeders die met ouderschapsverlof zijn: lattemammor. Dit zijn moeders die vernoemd zijn naar hun favoriete drankje: café latte. Ik zweer het je, de stad is er vergeven van. Jonge moeders (soms vaders) met zo'n hele hippe all-terrain kinderwagen die druk mobiel bellend door het park flaneren of met andere moeders op het terras zitten nippend aan ingewikkelde koffies met shots en smaakjes.

Zweden is bovendien gemáákt voor gezinnen met jonge kinderen. Alles is er op ingericht. Restaurants hebben altijd een magnetron voor je babyvoeding. Babystoelen zijn overal. Bioscopen en musea hebben speciale moeders-met-baby-voorstellingen. Overal zijn parken met speeltoestellen. Kinderopvang is goed en niet duur.

Oftewel: je bent eigenlijk gek als je er woont en geen kinderen krijgt! Waar ik nog op wacht? Tja, ik ben gewoon nog niet echt overtuigd... Mijn biologische klok is stuk denk ik. Of misschien komt dat nog. Als dat gebeurt verhuis ik in elk geval zeker weer naar Zweden. Geen beter land ter wereld om een kind te krijgen.

Zomerkoninkjes

2009-06-12T13:36:00.002+02:00

Paniek! De trieste junimaand dreigt een prachtige Zweedse feestdag in de war te sturen! Niet alleen is juni tot nu toe ontzettend nat en dreigt het ook op Midzomer volgende week te regenen. Het is ook nog eens zo dat juni ongekend koud is geweest met nachtvorst in het hele land. Deze juni brak zelfs al koude records in Zweden. Nooit eerder werden zulke lage temperaturen gemeten in juni (wat nou broeikaseffect...).

Probleem is dat de kou de Zweedse aardbeienoogst in gevaar brengt. Er dreigen nu niet genoeg aardbeien te zijn voor Midzomer. Nu moeten de Zweden straks (God verhoede het) Duitse of Belgische aardbeien eten op hun nationale volksfeest! Echt waar. Dit is iets waar de Zweden mee zitten. Mijn krant wijdde er vanochtend zelfs een artikel aan.

Aardbeien horen bij Midsommar. Het traditionele recept voor een echte Zweedse Midzomer luidt ongeveer als volgt. Twee dagen van te voren is iedereen vanaf 12 uur vrij. Men springt in de auto om naar zomerhuisje of familie te gaan en staat gezellig de hele middag in de file. Vervolgens draait het om eten en dansen rond de Midsommarstång (meiboom). Het eten bestaat uit een lunch met haring (op tien verschillende manieren klaargemaakt). Vervolgens een barbecue. En daarna Zweedse aardbeien met slagroom of ijs. Maar als de zon de komende dagen niet heel hard gaat schijnen worden dat dus Belgische aardbeien... Ook best lekker, denk ik dan.

Verkiezingen

2009-06-08T10:01:00.005+02:00

Het stof begint langzaam neer te dalen na de verkiezingen voor het Europese Parlement van de afgelopen dagen. Aan de Nederlandse uitslag heb ik, behalve blijdschap over de winst voor GroenLinks, verder weinig toe te voegen. Kijk hier en hier voor interessante analyses.

Maar wat valt op in Zweden?
Klik hier voor een mooi overzicht van winst en verlies in Zweden.

Piratpartiet grote winnaar
In Zweden is Piratpartiet de grote winnaar. Deze anti-copyright, pro-download privacybeschermingspartij wint ruim 7% van de stemmen en krijgt daarmee 1 zetel. Junilistan, de Europakritische protestpartij die vijf jaar geleden nog 3 zetels haalde, is weggevaagd en keert niet terug in het Parlement. Miljöpartiet, de Zweedse groenen, wint een zetel en kom uit op 11% van de stemmen. De Sociaaldemocraten blijven ruimschoots de grootste partij.

Opkomst stijgt
De opkomst lag in Zweden op 43,4%, precies op het Europese gemiddelde. Het grappige is echter dat dit voor Zweden een duidelijke stijging betekent, terwijl de trend in Europa als geheel juist is dat steeds minder mensen stemmen.

Campagne op inhoud
Wat opviel in de campagne was dat het veel minder dan in Nederland ging over pro-Europa en anti-Europa. Turkije was hier geen issue. "Daar gaan deze verkiezingen toch ook helemaal niet over?", merkte een Zweedse verwonderd en natuurlijk geheel terecht op toen ik haar vertelde dat ik dat zo opvallend vond. De Zweedse extreem-rechtse partij (Sverigedemokraterna) is hier dan ook totaal obscuur. Hun positie is niet te vergelijken met die van Wilders in Nederland. Nee, de campagne was opvallend inhoudelijk.

Verlies voor anti-Europa partijen
De partijen die als vanouds hun campagne inzetten op een duidelijk "Nee" tegen Europa verloren zwaar. Dé Europakritische protestpartij, Junilistan, werd weggevaagd. De Zweedse SP (Vänsterpartiet), die bij uitstek een Nee-campagne voerde, verloor de helft van haar stemmen.

Toch geen duidelijke winst voor pro-Europa partijen
De Zweedse uitslag is echter geen simpel "Ja voor Europa!". De twee grote partijen, Socialdemokraterna, en de partij van de minister-president, Moderaterna, die beiden positief tegenover Europa staan, bleven stabiel. Miljöpartiet won, maar staat uitermate kritisch tegenover Europa . Piratpartiet, de grote winnaar, laat zich überhaupt niet uit in termen van voor of tegen Europa.

Inhoud wint
Winst was er uiteindelijk vooral voor die partijen die een positieve campagne voerden en duidelijk kozen voor een aantal inhoudelijke issues die ze aan willen pakken in Brussel. De grote partijen die vaag bleven en de kleine partijen die alleen maar tegen waren verloren of bleven net stabiel. Al met al lijkt me dat winst voor de gehele Zweedse politiek. De les voor de volgende keer is namelijk: kom met goede, aansprekende, inhoudelijk plannen. Een veel prettiger opgave dan het "hoe binden we de bange, boze Wildersaanhangers" waar de Nederlandse politiek voor staat.

Nationaldag

2009-06-07T10:16:00.001+02:00

Gisteren was het de Zweedse Koninginnedag: Nationaldag of Svenska flaggansdag, de dag van de Zweedse vlag. Deze dag is pas een officiële feestdag sinds 1983 en pas een vrije dag voor alle Zweden sinds 2005 en echte tradities ontbreken dan ook. De koning en koningin zijn ergens in de stad om naar hun volk te wuiven. Overal wordt de Zweedse vlag gehesen. De kinderen mogen gele en blauwe ballonnen oplaten. In het openluchtmuseum/culturele centrum Skansen is muziek.

De Zweden zouden echter de Zweden niet zijn als ze voor deze nieuwe feestdag niet een gerecht verzonnen. Feest vieren is hier onlosmakelijk verbonden met eten. Voor elke bijzondere gebeurtenis staat (vaak ongeschreven) vast wat je erbij hoort te eten of te drinken. Voor Nationaldag werd in 1983 dan ook een wedstrijd uitgeschreven; wie verzint het bijpassende gebak? Het werd een roombol die verwees naar de besneeuwde toppen in het noorden. Een hit werd het helaas nooit. In 1994 werd daarom een tweede poging gedaan. Ditmaal verzon de jonge Helena Bergsmark een nieuw gebakje met marcepein en aardbeien. Dit baksel stal wel de harten van de Zweden en gaat sindsdien door het leven als het Nationaldagsbakelse. De Zweden waar ik het gister aan serveerde waren er echter niet bekend mee, dus er valt nog wat evangelie te verspreiden (het was erg lekker namelijk en makkelijk te maken bovendien).

Hierbij het recept van het Nordiska Museet in het Nederlands:

Ingrediënten voor 10 stuks
Bodem:
300 g amandelmassa (50% gemalen amandelen, 50% suiker)
150 g boter (op kamertemperartuur)
3 losgeklopte eieren

Vulling:
100 g amandelmassa
2 el sinaasappellikeur (bv. Grand Marnier of Cointreau)
ca. 400 g verse aardbeien
verse citroenmelisse of munt

Rasp de amandelmassa voor de bodem. Meng er de boter door met een vork en/of een grote lepel. Roer er eieren door en meng alles goed. Verdeel dit mengsel, ongeveer 1 cm dik, over de bodem van een grote overschaal (ongeveer half zo groot als een bakplaat). Bak 12-15 minuten op 175 graden tot het goudbruin is en laat afkoelen.

Rasp de amandelmassa voor de vulling en roer er de likeur doorheen (vervang eventueel door sinaasappelsap als je echt niet van alcohol houdt). Roer tot je een romige, plakkerige massa hebt. Verdeel over de afgekoelde bodem. Snijd in 10 stukken. Verdeel er de in schijfjes gesneden aardbeien over (lekker veel) en garneer met citroenmelisse of munt. En een Zweeds vlaggetje natuurlijk.

Kernafval

2009-06-05T15:05:00.003+02:00

Zweden komt als eerste land ter wereld met een Endlösung voor radioactief afval. Zweden heeft een haat-liefde verhouding met kernenergie. 45% van de energie die in Zweden gebruikt wordt, wordt opgewekt in kernreactoren. Het noorden van het land werd echter destijds zwaar getroffen door de ramp in Tsjernobyl en sindsdien is er ook veel scepsis. De Zweedse politiek had de beslissing genomen alle tien kernreactoren (op drie verschillende locaties) op termijn te sluiten, de huidige rechtse regering heeft dat besluit echter teruggedraait.

Wat je ook vindt van kernenergie, het afval hebben we al. En daar moeten we dus wat mee. Zweden is nu het eerste land ter wereld met hele concrete plannen voor ondergrondse opslag van hoogradioactief afval. Deze week 'won' het plaatsje Östhammar de bid. Je moet het ze nageven, last van Not In My Back Yard-gedrag hebben de Zweden niet. Twee Zweedse plaatsjes hielden een heuze wedloop wie het geschikst is. Liefst 84% van de plaatselijke bevolking is voorstander. Voornamelijk omdat het werkgelegenheid brengt natuurlijk, iets waar op het Zweedse platteland een groot tekort aan is. Östhammar blijkt de meest geschikte ondergrond te hebben voor het project. 500 meter onder de grond, in een speciale granietlaag, gaat men nu gangen graven om het afval, uiteraard in hele vernuftige containers, op te slaan.

Op zich is het natuurlijk een goed idee dat er een veilige oplossing wordt gezocht voor dit gevaarlijke afval. De grootte van de getallen bevestigt echter voor mij dat kernenergie een erg slecht idee is. Het plan is namelijk om in Östhammar 12.000 ton kernafval voor de komende 100.000 (!!) jaar op te slaan. Wie weet in godsnaam hoe Zweden er over 100.000 jaar uitziet? Zo'n gigantische periode is voor ons mensen gewoon niet te overzien.

Als je daarbij bedenkt hoeveel decennia research het heeft gekost om deze, kennelijk hele bijzondere, plek te vinden, dan besef je dat we als mensheid zo min mogelijk van deze troep moeten maken. We kunnen het nauwelijks opslaan en komen er nooit meer van af...

Werk

2009-06-04T17:20:00.006+02:00

Heeft ze nou al eens een baan? Ze is daar toch al best lang? Wat doet ze eigenlijk?

Misschien denken mensen in Nederland die mij kennen het wel niet eens, maar ik denk het zelf in elk geval nogal vaak de laatste tijd...

Ja, ik ben hier al best lang. Helaas is een baan vinden hier niet makkelijk voor een buitenlander. En verzin maar eens een baan waarvoor je Zweeds niet perfect hoeft te zijn en die een beetje aansluit bij wat ik gedaan heb... Bovendien trof de hele financiële crisis Zweden hard net op het moment dat ik hier aankwam en is de werkeloosheid dus hoog en stijgende. Alle buitenlanders die ik hier ontmoet werken óf Engelstalig in de ICT of doen iets economisch óf zijn werkeloos.

Echter, goed nieuws! Ik was vandaag op gesprek bij Artsen zonder Grenzen Zweden en ik begin daar eind augustus voor vier maanden als stagiair. Dat is uiteraard een onbezoldigde positie, maar het geeft me in elk geval Zweedse werkervaring en contacten die mij daarna hopelijk een echte baan op gaan leveren. En ik kan mijn Zweeds eindelijk eens dagelijks oefenen op echte Zweden. En gewoon heerlijk om weer elke dag wat te doen te hebben. Ik heb voor het eerst in mijn leven aan den lijve ondervonden dat werkeloosheid echt heel erg is.